You need to enable JavaScript to run this app.

Słownik

adres
Unikalny publiczny identyfikator uczestnika sieci blockchain.
agregator
Narzędzie, które łączy wiele źródeł, żeby zaproponować ci najlepsze dostępne opcje.
agregator DEX
Protokół, który zbiera płynność z wielu giełd DEX w jednym interfejsie.
airdrop
Darmowe rozdanie kryptowalut lub tokenów użytkownikom.
aktywa cyfrowe
Wszystko, co ma wartość i jest przechowywane w formie cyfrowej.
Allo Protocol
Skrót od Capital Allocation Protocol. Protokół open source, dzięki któremu grupy mogą sprawnie i przejrzyście dzielić wspólny kapitał.
alternatywny Layer 1
Blockchainy warstwy Layer 1 inne niż Ethereum i Bitcoin.
AMM
(Automated Market Maker) System kojarzenia transakcji oparty na publicznym algorytmie.
aplikacja portfela
Aplikacja na komputerze lub telefonie, przez którą łączysz się ze swoim portfelem w blockchainie.
aplikacje blockchain
Aplikacje blockchain pozwalają wymieniać kryptowaluty, korzystać z mediów społecznościowych web3, przekazywać darowizny, a nawet uczyć się on-chain, tak jak w Bankless Academy.
architektura blockchain
Sposób, w jaki technologia blockchain przechowuje dane.
asynchroniczny
Komunikacja między współpracownikami, w której nie wszyscy muszą być obecni w tym samym momencie.
atak 51%
Atak na konsensus blockchaina, w którym ktoś kontroluje ponad połowę mocy tworzącej bloki w sieci.
atak kanapkowy
Atak, w którym boty składają zlecenia tuż przed twoim i tuż po nim, żeby przesunąć cenę i zarobić twoim kosztem.
aukcja zbiorcza
Sposób handlu, w którym wiele zleceń zbiera się przez krótki czas i rozlicza razem po jednej wspólnej cenie.
autonomia
Zdolność kierowania własnymi działaniami zamiast podporządkowywania się cudzym zasadom.
bank centralny
Instytucja, która reguluje pieniądz, banki i walutę w danym kraju.
bank komercyjny
Bank, który prowadzi rachunki i zarządza pieniędzmi osób oraz firm.
Basenames
Usługa nazw w sieci Base, która nadaje portfelom czytelne nazwy kończące się na .base.eth.
bezpieczeństwo
Zdolność blockchaina do odpierania prób włamania oraz ataków na kod i na ekonomię sieci, przy zachowaniu normalnego działania.
blob
Tania i tymczasowa przestrzeń na dane w blokach Ethereum. Sieci Layer 2 zapisują w niej paczki swoich transakcji.
blockchain
System, w którym zapis transakcji kryptowalutowych utrzymuje wiele komputerów na całym świecie.
blockchain Ethereum
Publiczny rejestr, w którym zapisane są transakcje i własność w sieci Ethereum.
blok
Grupa transakcji zapisana w blockchainie.
BTC
Symbol rynkowy bitcoina.
budowniczy bloków
Wyspecjalizowany operator, który składa transakcje w nowe bloki. Proponujący blok publikuje je potem w sieci.
centralizacja
Skupienie władzy nad całym systemem w rękach jednego podmiotu.
CEX
(Centralized Exchange) Platforma, która za opłatą pośredniczy w handlu kryptowalutami, podobnie jak giełda papierów wartościowych.
czas rozliczenia
Czas potrzebny na potwierdzenie transakcji.
DAO
(Decentralized Autonomous Organization) Sposób organizacji, który wykorzystuje technologię blockchain do automatyzacji głosowań i zarządzania.
dApp
Zdecentralizowana aplikacja, która łączy się z blockchainami i sieciami zdecentralizowanymi.
decentralizacja
Przekazanie kontroli wielu osobom zamiast jednej centralnej władzy.
DeFi
(Decentralized Finance) Zestaw narzędzi finansowych działających na blockchainie, w których środki zostają pod twoją kontrolą.
delegat
Osoba, której powierzasz konkretną odpowiedzialność, na przykład siłę głosu twoich tokenów.
delegowanie
Przekazanie komuś konkretnej odpowiedzialności, na przykład siły głosu twoich tokenów.
demokracja
System rządów, w którym władzę sprawują obywatele, biorąc udział w podejmowaniu decyzji.
DEX
(Decentralized Exchange) Protokół, który umożliwia wymianę bez zaufanych pośredników.
dobro publiczne
Dobro publiczne to towar lub usługa dostępna dla wszystkich członków społeczeństwa.
dostawca portfela
Twórca oprogramowania, przez które korzystasz z portfela. Dostawcy nie są właścicielami twojego portfela, działają tylko jak most dający ci dostęp do konta w blockchainie.
dostawcy stakingu
Platformy cyfrowe, które świadczą usługi stakingu, zwykle przez pule stakingowe.
dowód oszustwa
Dowód na to, że transakcja jest nieprawidłowa i doszło do oszustwa.
dowód ważności
Matematyczny dowód, że paczka transakcji jest poprawna. Dzięki niemu blockchain może to sprawdzić bez powtarzania całej pracy.
dystrybucja tokenów
Sposób podziału tokenów między różne grupy zainteresowanych.
eksplorator bloków
Narzędzie do wyszukiwania i przeglądania danych z blockchaina.
emitent stablecoina
Firma lub organizacja, która tworzy stablecoina i zarządza rezerwami stojącymi za jego wartością.
epoka
Czas potrzebny na dodanie do danego blockchaina określonej liczby bloków.
ERC-1155
Standard, który pozwala wydawać w Ethereum zarówno tokeny wymienialne, jak i niewymienialne, w ramach jednego zoptymalizowanego kontraktu.
ERC-20
Standard tokenów wymienialnych w Ethereum. Takie tokeny są podzielne i niczym się od siebie nie różnią.
ERC-721
Standard tokenów niewymienialnych w Ethereum. Każdy taki token ma unikalny cyfrowy identyfikator i nie da się go skopiować ani podzielić.
ETF
(Exchange-Traded Fund) Fundusz inwestycyjny notowany na giełdzie, który trzyma aktywa takie jak akcje, złoto albo bitcoin.
ETF spot
ETF, który trzyma prawdziwy aktyw, na przykład bitcoina. Dzięki temu można w niego inwestować przez zwykłą giełdę papierów wartościowych.
ETH
(Ether) Natywna kryptowaluta Ethereum. Płacisz nią za transakcje w sieci, uruchamiasz dzięki niej węzeł walidatora i nie tylko.
ether
(ETH) Natywna kryptowaluta Ethereum. Płacisz nią za transakcje w sieci, uruchamiasz dzięki niej węzeł walidatora i nie tylko.
fałszywy token
Token kryptowalutowy stworzony wyłącznie po to, żeby ukraść pieniądze inwestorów.
fiat
Waluta narodowa, która nie jest oparta na towarze takim jak złoto. Jej wartość bierze się z zaufania do emitenta.
finalność
Gwarancja, że potwierdzona transakcja w blockchainie jest trwała i nie da się jej cofnąć ani zmienić.
finansowanie kwadratowe
Mechanizm zbiórki społecznościowej, w którym każda wpłata, nawet drobna, działa jak głos i powiększa pulę środków. Im szersze poparcie, tym większy efekt!
FOMO
(Fear Of Missing Out) Lęk przed tym, że coś ważnego cię ominie.
fork
Poważna zmiana w sieci blockchain, po której powstają dwie gałęzie: jedna zgodna z poprzednim protokołem, druga z nowym.
fraza odzyskiwania
Fraza odzyskiwania to lista od 12 do 24 słów, z której powstają klucz publiczny i klucz prywatny twojego portfela.
fraza seed
Zestaw losowych słów, który portfel tworzy przy konfiguracji. To klucz główny do WSZYSTKICH kont w tym portfelu. NIGDY I NIKOMU NIE POKAZUJ SWOJEJ FRAZY SEED.
funkcja skrótu
Funkcja, która zamienia dowolne dane w unikalny odcisk o stałej długości, czyli hash. Łatwo ją policzyć w jedną stronę, ale praktycznie nie da się jej odwrócić.
gaz
Opłata transakcyjna w sieciach blockchain.
gorący portfel
Rodzaj portfela, który stale jest połączony z internetem.
górnik
Uczestnik sieci Proof of Work, takiej jak Bitcoin, który rywalizuje o prawo do zaproponowania nowego bloku w zamian za nagrodę.
gwei
Jednostka używana w blockchainie Ethereum, równa 0,000000001 ETH, czyli jednej miliardowej. Podaje się w niej ceny gazu.
halving
Zaplanowane wydarzenie, mniej więcej co cztery lata, które o połowę tnie nagrodę za kopanie nowych bitcoinów.
hash
Cyfrowy odcisk palca informacji.
hash bloku
Unikalny identyfikator każdego bloku. Każdy nowy blok wskazuje na hash poprzedniego, dzięki czemu bloki tworzą jeden połączony łańcuch.
hash transakcji
Unikalny identyfikator każdej transakcji. Powstaje z danych transakcji, podpisu cyfrowego nadawcy i jednorazowej liczby, która zapobiega duplikatom.
HODL
(Hold On for Dear Life) Slangowe określenie trzymania krypto bez sprzedawania, niezależnie od tego, co robi rynek.
inflacja
Ogólny wzrost cen i spadek siły nabywczej pieniądza.
inteligentny kontrakt
Kod komputerowy, który automatycznie wykonuje warunki umowy.
inteligentny portfel
Portfel oparty na inteligentnym kontrakcie zamiast na jednym kluczu prywatnym. Dzięki temu ma funkcje takie jak odzyskiwanie konta czy logowanie kluczem dostępu.
intencja
Podpisane zlecenie, w którym opisujesz oczekiwany wynik, na przykład: wymień X na co najmniej Y. Najlepszą trasę znajdują za ciebie specjaliści.
interoperacyjność
Zdolność różnych aplikacji, tokenów i blockchainów do współpracy oraz wymiany informacji.
inwestować
Wkładać pieniądze w aktywo, na przykład w monetę albo token, licząc na wzrost jego wartości.
inżynieria społeczna
Manipulowanie kimś, żeby wyjawił poufne dane, na przykład hasła albo frazę seed.
kanał płatności
Pozwala dwóm stronom wielokrotnie się rozliczać bez zapisywania każdej transakcji w blockchainie.
kapitalizacja rynkowa
Łączna wartość danego tokena lub całego sektora rynku.
klient walidatora
Oprogramowanie, na którym działa węzeł walidatora, żeby proponować i sprawdzać nowe bloki w sieci Proof of Stake.
klucz prywatny
Klucz prywatny daje dostęp do twojego portfela i pozwala wysyłać kryptoaktywa do innych portfeli.
klucz publiczny
Kod utworzony z twojego klucza prywatnego, którym można się bezpiecznie dzielić. Adres portfela powstaje właśnie z klucza publicznego.
kompozycyjność
Możliwość łączenia gotowych inteligentnych kontraktów i aplikacji jak klocków, żeby tworzyć z nich nowe produkty.
konsensus
Zgoda, zaufanie i bezpieczeństwo w zdecentralizowanej sieci komputerów, takiej jak blockchain.
kopanie
Proces Proof of Work, w którym weryfikuje się transakcje i dodaje nowe bloki do blockchaina w zamian za nagrodę.
kopanie kryptowalut
Weryfikowanie transakcji blockchaina w zamian za nagrody w kryptowalucie. Stosuje się to w sieciach Proof of Work, takich jak Bitcoin.
krypto
(Kryptowaluty) Waluty rodem z internetu, a nie z konkretnego kraju. Zamiast banku centralnego zarządzają nimi zwykle sami użytkownicy.
kryptografia
Techniki bezpiecznej komunikacji i bezpiecznych transakcji, które chronią przed ingerencją z zewnątrz.
kryptowaluta
Waluta rodem z internetu, a nie z konkretnego kraju. Zamiast banku centralnego zarządzają nią zwykle sami użytkownicy.
księga zleceń
Lista ofert kupna i sprzedaży po różnych cenach. Tradycyjne giełdy kojarzą transakcje właśnie z tej listy.
KYC
(Know-Your-Customer) Wymagany przez państwo proces potwierdzania tożsamości użytkownika.
L1
Layer 1, czyli sieć bazowa, taka jak Bitcoin albo Ethereum.
L2
Blockchain, który zwiększa skalowalność Ethereum i jednocześnie korzysta z jego bezpieczeństwa.
Layer 1
Layer 1 to sieć bazowa, taka jak Bitcoin albo Ethereum.
Layer 2
Blockchain, który zwiększa skalowalność Ethereum i jednocześnie korzysta z jego bezpieczeństwa.
Lightning Network
Sieć płatności zbudowana na Bitcoinie. Dzięki kanałom płatności codzienne płatności są natychmiastowe i tanie.
likwidacja
Automatyczna sprzedaż zabezpieczenia pożyczkobiorcy, gdy jego wartość spadnie zbyt nisko, by bezpiecznie pokryć pożyczkę.
limit wydatków
Zgoda, która pozwala komuś, zwykle inteligentnemu kontraktowi, użyć w transakcji określonej liczby twoich tokenów.
limit wydatków tokena
Umowa między portfelem a inteligentnym kontraktem, która daje ograniczony lub nieograniczony dostęp do konkretnego tokena.
LP
(Liquidity Provider) Użytkownicy blockchaina, którzy pożyczają swoje tokeny protokołom w zamian za udział w opłatach.
LST-y
Tokeny reprezentujące zestakowany ether. Ich posiadacze zarabiają część nagród ze stakingu, proporcjonalnie do zestakowanych kwot.
łańcuch
Spina bloki danych w jedną bazę, której nie da się zmienić ani podmienić.
Mainnet
Główna, działająca sieć blockchain, w której transakcje mają realną wartość, w odróżnieniu od sieci testowych. Zwykle chodzi o Layer 1 Ethereum.
maksymalna podaż
Największa liczba monet lub tokenów, jaka kiedykolwiek powstanie dla danej kryptowaluty.
mechanizm konsensusu
Sposób, w jaki sieć blockchain ocenia, które transakcje są prawdziwe, a które to oszustwo.
memecoin
Token kryptowalutowy oparty na internetowym memie, często bez żadnego celu ani zastosowania.
menedżer haseł
Aplikacja, która bezpiecznie przechowuje twoje hasła i potrafi wygenerować mocne, unikalne hasło do każdego konta.
meta-agregator
Narzędzie, które łączy inne agregatory w dodatkową warstwę przeglądu.
MEV
(Maximal Extractable Value) Zysk, jaki producenci bloków mogą osiągnąć, zmieniając kolejność transakcji w bloku, dokładając własne albo cenzurując cudze.
mintować
Tworzenie nowych tokenów kryptowalutowych, wymiennych lub niewymiennych, w danym blockchainie.
moneta
Natywne aktywo blockchaina, używane najczęściej jako waluta do opłacania transakcji w sieci.
most
Połączenie, dzięki któremu dwie różne sieci blockchain mogą się ze sobą komunikować i wymieniać aktywa.
most walidujący
Kontrakt mostu, który sam sprawdza wypłaty, więc nie trzeba ufać żadnej zewnętrznej instytucji.
nagroda za blok
Pewna ilość natywnej monety, którą dostaje proponujący nowy poprawny blok.
neutralność
Zasada równego traktowania wszystkich uczestników, bez faworyzowania żadnego użytkownika ani żadnej grupy.
NFT
(Non-fungible Token) Token z unikalnym identyfikatorem, którego nie da się powielić, w odróżnieniu od tokena wymiennego takiego jak ether, który takiego identyfikatora nie ma.
niewymagający pozwoleń
Niewymagający zgody żadnego podmiotu.
niewymagający zaufania
Cecha systemu, który działa bez potrzeby ufania ludziom ani instytucjom, bo jest automatyczny i nie należy do nikogo.
obrót pozagiełdowy
(OTC) Transakcje zawierane bezpośrednio z prywatnymi podmiotami.
odporny na cenzurę
Żaden rząd ani żadna firma nie decyduje o tym, co jest dozwolone, a co nie.
off-chain
Każde działanie lub dane poza blockchainem, na przykład na zwykłych serwerach albo w podpisanych wiadomościach.
on-chain
Zapisany w sieci blockchain. Dotyczy działań wykonywanych w sieciach kryptowalutowych takich jak Ethereum.
onramp
Usługa, która zamienia zwykłe pieniądze, na przykład dolary, na kryptowalutę. Offrampy działają odwrotnie.
open source
Oprogramowanie z kodem źródłowym, który każdy może przejrzeć, zmienić i ulepszyć.
operator węzła
Członek społeczności Ethereum, który prowadzi węzeł walidatora, żeby przetwarzać transakcje w sieci.
Optimistic Rollup
Rollup na Layer 2, który uznaje wszystkie transakcje w swojej paczce za prawidłowe, chyba że w okresie kwestionowania ktoś wykaże błąd dowodem oszustwa.
oszustwo
W gospodarce blockchaina: nieuczciwe albo fałszywe transakcje, które mają zmienić ilość posiadanej kryptowaluty.
OTC
(Over the Counter) Transakcje zawierane bezpośrednio z prywatnymi podmiotami.
otwarty internet
Dostępna przestrzeń cyfrowa, w której informacje, usługi i komunikacja są otwarte dla wszystkich i nie kontroluje ich żaden scentralizowany podmiot.
para tokenów
Dwie powiązane kryptowaluty, które tworzą pulę płynności.
parytet
Sposób utrzymywania równej wartości między dwoma aktywami lub większą ich liczbą.
peer-to-peer
Połączenia między wieloma stronami, które nie wymagają pośrednika.
phishing
Atak z użyciem inżynierii społecznej, w którym oszust podszywa się pod zaufaną osobę lub firmę, żeby wyłudzić wrażliwe dane albo pieniądze.
pieniądz
Środek wymiany, jednostka rozliczeniowa i sposób przechowywania wartości. Ułatwia płacenie za towary i usługi.
płynność
Ilość danego tokena dostępna do wymiany.
płynny
W gospodarce blockchaina: łatwy do użycia w handlu albo w inteligentnych kontraktach.
POAP
POAP (Proof of Attendance Protocol) to odznaka, która trzyma w twoim portfelu wiarygodny ślad przeżytych doświadczeń, na przykład ukończenia lekcji.
podaż w obiegu
Liczba monet lub tokenów danej kryptowaluty, które są publicznie dostępne w handlu.
podpis cyfrowy
Dowód stworzony twoim kluczem prywatnym, że zatwierdzasz wiadomość albo transakcję. Działa jak podpis odręczny, ale nie da się go podrobić.
podwójne wydatkowanie
Wydanie tych samych cyfrowych pieniędzy dwa razy. Konsensus blockchaina istnieje właśnie po to, żeby temu zapobiec bez centralnej władzy.
polityka pieniężna
Sposób, w jaki bank centralny zarządza ilością pieniądza w obiegu w gospodarce.
portfel
Portfel to aplikacja lub urządzenie, którym wysyłasz i odbierasz kryptoaktywa w blockchainie.
portfel kryptowalutowy
Aplikacja, w której przechowujesz kryptowaluty oraz wysyłasz je, odbierasz i wydajesz.
portfel na kryptowaluty
Aplikacja, w której przechowujesz kryptowaluty oraz wysyłasz je, odbierasz i wydajesz.
portfel powierniczy
W portfelu powierniczym klucze prywatne kontroluje ktoś inny, więc to on decyduje o dostępie do twoich kryptowalut.
portfel samodzielnego przechowywania
(inaczej: portfel niepowierniczy) W portfelu samodzielnego przechowywania tylko ty kontrolujesz klucze prywatne, a one kontrolują twoje kryptoaktywa.
portfel sprzętowy
Rodzaj portfela, w którym klucze prywatne trzymasz offline, w fizycznym urządzeniu.
PoS
(Proof of Stake) Konsensus, w którym walidatory blokują stawkę, aby zabezpieczać sieć.
poślizg cenowy
Różnica między ceną, której się spodziewasz, a ceną, którą naprawdę dostajesz w chwili realizacji wymiany.
pośrednik
Podmiot albo usługa, która łączy ludzi, żeby ułatwić wymianę wartości lub informacji.
poświadczenie
Podpisane potwierdzenie, że coś jest prawdą. W Ethereum walidatory publikują poświadczenia, czyli głosy za tym, że blok jest poprawny.
powiernik
Instytucja finansowa, której powierzasz pieczę nad swoimi aktywami.
pożyczkobiorca
Ktoś, kto płaci odsetki pożyczkodawcom, żeby pożyczyć od nich aktywa.
pożyczkodawca
Ktoś, kto wpłaca aktywa, żeby zarabiać na odsetkach.
primary name
Nazwa ENS powiązana z adresem twojego portfela. Dzięki niej aplikacje pokazują nazwę zamiast długiego adresu.
producent bloków
Uczestnik sieci wybrany do tworzenia nowych bloków transakcji, na przykład górnik albo walidator.
Proof of Stake
Metoda konsensusu, która losowo wybiera producentów bloków na podstawie stawki zablokowanej w protokole przez każdego uczestnika.
Proof of Work
Metoda konsensusu, w której górnicy zużywają moc obliczeniową (czyli „pracę”), rywalizując o prawo do zaproponowania prawidłowego bloku.
proponujący blok
Węzeł walidatora wybrany przez algorytm sieci, który wskazuje kolejny blok do dodania do blockchaina.
prywatny routing transakcji
Wysyłanie transakcji prosto do budowniczych bloków zamiast do publicznej kolejki, dzięki czemu nie widzą ich boty wyprzedzające transakcje.
przechwytywanie wartości
Sposób prowadzenia biznesu, w którym użytkownicy są wykorzystywani przez wysokie opłaty, zbieranie danych i niekorzystne warunki.
przepustowość transakcji
Ile transakcji blockchain potrafi przetworzyć naraz. Zwykle mierzy się to w transakcjach na sekundę (TPS).
przestrzeń blokowa
Ilość miejsca w każdym bloku na transakcje i dane.
pseudonimowy
Działający pod wybraną nazwą, która ukrywa prawdziwą tożsamość.
publiczny
Publiczny blockchain pozwala każdemu przeglądać swój rejestr.
pula płynności
Wspólna pula tokenów, dzięki której każdy może wymieniać tokeny bez niczyjego pozwolenia.
pula stakingowa
W Ethereum: inteligentne kontrakty, przez które stakerzy przekazują ether do węzła walidatora innego stakera.
rejestr
Zapis wszystkich transakcji, jakie kiedykolwiek się odbyły.
rekord niestandardowy
Własny wpis powiązany z domeną ENS. Możesz w nim podać dodatkowe informacje, na przykład adres strony albo linki do mediów społecznościowych.
rekord standardowy
Typowy wpis powiązany z domeną ENS, na przykład adres portfela, awatar albo e-mail.
restaking
Ponowne wykorzystanie zestakowanych tokenów ether do zabezpieczania i walidowania innych protokołów w zamian za nagrody.
RetroPGF
(Retroactive Public Goods Funding) Mechanizm finansowania projektów na podstawie tego, jaki wpływ już wywarły.
rollup
Rozwiązanie skalujące na Layer 2, które przetwarza wiele transakcji poza głównym łańcuchem, a potem publikuje je w jednej paczce. Przepustowość rośnie, a koszty spadają.
routing wymiany
Planowanie drogi od tokena początkowego do tokena końcowego przy wymianie.
równość szans
Zasada sprawiedliwości, w której każdy ma takie same szanse na sukces, niezależnie od pochodzenia i sytuacji.
ryzyko kontrahenta
Ryzyko, że druga strona nie wywiąże się ze swojej części umowy.
rzadki
Występujący w ograniczonej ilości.
rzadkość
Stan ograniczonej dostępności.
samodzielne przechowywanie
Sposób trzymania aktywów, w którym dostęp do nich masz tylko ty.
samodzielnie przechowywany
Sposób trzymania aktywów, w którym dostęp do nich masz tylko ty.
Satoshi Nakamoto
Działający pod pseudonimem twórca Bitcoina. Do dziś nikt nie zna prawdziwej tożsamości tej osoby.
scentralizowana giełda
(CEX) Scentralizowana platforma, która za opłatą pośredniczy w handlu kryptowalutami, podobnie jak giełda papierów wartościowych.
scentralizowane usługi
Firmy, które kontrolują aktywność w internecie: ustalają zasady i opłaty oraz zarządzają danymi i treściami, często stawiając własny interes ponad potrzeby użytkowników.
scentralizowany
Taki, w którym jeden podmiot kontroluje cały system.
sharding
Podział jednego blockchaina na wiele łańcuchów, które działają równolegle, żeby zwiększyć skalowalność.
sidechain
Osobny blockchain, który działa równolegle do głównego i jest z nim połączony mostem. Ma własne walidatory i własne zabezpieczenia.
skalowalność
Zdolność blockchaina do obsłużenia rosnącej liczby zadań, transakcji i użytkowników bez większych utrudnień dla nich.
skarbiec
Inteligentny kontrakt, który przechowuje wpłacone tokeny i puszcza je w ruch, a wpłacającym daje token reprezentujący ich udział.
slashing
Kara w sieciach Proof of Stake, która niszczy część stawki walidatora za udowodnione oszustwo, na przykład podpisanie dwóch sprzecznych bloków.
solo staker
Operator węzła, który prowadzi własny, niezależny węzeł walidatora.
solver
Wyspecjalizowany podmiot, który rywalizuje z innymi o realizację intencji użytkownika po najlepszej możliwej cenie.
spirala śmierci
Samonapędzający się upadek, w którym spadająca cena wymusza działania jeszcze mocniej zbijające tę cenę. Tak upadły niektóre algorytmiczne stablecoiny.
stablecoin
Token zaprojektowany tak, żeby utrzymywać stałą wartość, zwykle w parytecie 1:1 z walutą taką jak dolar amerykański.
staker
Członek społeczności Ethereum, który przekazuje ether do węzła walidatora w zamian za nagrody.
staking
Czasowe zablokowanie części kryptowalut w inteligentnym kontrakcie na określony czas w zamian za odsetki, czyli nagrody.
staking na scentralizowanej giełdzie
Blokowanie tokenów przez scentralizowaną giełdę, żeby zarabiać nagrody.
staking solo
Prowadzenie własnego węzła walidatora, żeby przetwarzać transakcje w systemach Proof of Stake.
standard złota
System pieniężny, w którym wartość waluty danego kraju jest bezpośrednio powiązana ze złotem.
stawka
Kwota aktywów zablokowana w protokole kryptowalutowym. Pokazuje, ile ktoś zaryzykował własnych pieniędzy, żeby protokół działał uczciwie.
sygnał ostrzegawczy
Znak, że coś jest nie tak i grozi niebezpieczeństwo.
szyfrowanie
Zamiana informacji w prywatny i bezpieczny kod, który chroni ją przed niepowołanym dostępem.
technologia blockchain
Nowy rodzaj sieci, która działa na wielu komputerach naraz. Dodaje internetowi warstwę cyfrowej własności.
token
Jednostki, które mogą reprezentować aktywa lub prawa, zbudowane na istniejącym blockchainie.
token płynnego stakingu
Token, który reprezentuje zastakowany ether. Jego posiadacze zarabiają część nagród ze stakingu, proporcjonalnie do wpłaconej kwoty.
token pośredni
Token w środku trasy wymiany, czyli ani początkowy, ani końcowy.
tolerancja poślizgu
Największa zmiana ceny, na jaką się zgadzasz przy wymianie. Jeśli cena ruszy się bardziej, wymiana zostaje anulowana.
tożsamość on-chain
Publiczna tożsamość zbudowana z twojej aktywności i wpisów w blockchainie, na przykład nazwa ENS powiązana z adresem portfela.
TPS
(Transactions Per Second) Miara skalowalności blockchaina: liczba transakcji przetwarzanych w ciągu sekundy.
transakcja
Zapis przeniesienia wartości lub innej informacji w blockchainie.
transakcja wymiany
Wymiana aktywów lub pieniędzy na coś wartościowego. To jedno z działań na kostce umiejętności.
transakcje bez gazu
Transakcje, w których opłatę za gaz płacisz wymienianym tokenem albo pokrywa ją sponsor, zamiast natywnej monety sieci.
trasa wymiany
Droga od tokena początkowego do tokena końcowego przy wymianie.
trylemat blockchaina
Problem, który opisuje potrzebę pogodzenia trzech cech blockchaina: bezpieczeństwa, skalowalności i decentralizacji.
TVL
(Total Value Locked) Łączna wartość aktywów zgromadzonych w danym miejscu.
tworzenie wartości
Sposób prowadzenia biznesu nastawiony na tworzenie nowatorskich produktów i usług wysokiej jakości dla użytkowników i całej gospodarki.
uwierzytelnianie dwuskładnikowe
Dodatkowa warstwa zabezpieczeń, która sprawdza, czy osoba logująca się na konto to naprawdę ta osoba, za którą się podaje.
walidator
Uczestnik sieci Proof of Stake, który blokuje stawkę, żeby sprawdzać transakcje i proponować bloki, a za uczciwą pracę dostaje nagrody.
warstwa rozliczeniowa
Najniższa warstwa blockchaina, która zapisuje szczegóły wymiany aktywów ze sfinalizowanych transakcji. Sieć główna Ethereum jest warstwą rozliczeniową dla rozwiązań skalujących Layer 2.
Web2
Internet scentralizowanych platform i kont, bez infrastruktury blockchain.
Web3
Internet blockchainów, w którym użytkownicy mogą samodzielnie przechowywać swoje aktywa i dane.
weto
Głos odrzucający propozycję w zarządzaniu.
węzeł
Komputer z oprogramowaniem blockchaina, który przechowuje kopię rejestru i pomaga weryfikować sieć.
węzeł równorzędny
Uczestnik sieci traktowany na równi z pozostałymi, bez żadnej władzy nadrzędnej.
węzeł walidatora
Komputer prowadzony przez członka społeczności Ethereum. Przetwarza transakcje w sieci w zamian za nagrody.
wiarygodna neutralność
Mechanizm, który nikogo nie faworyzuje ani nie dyskryminuje.
Wirtualna Maszyna Ethereum
Wirtualna Maszyna Ethereum (EVM) to oprogramowanie, które wykonuje inteligentne kontrakty i wylicza stan sieci Ethereum.
wpływ na cenę
O ile twoja własna wymiana przesuwa cenę na DEX. Zależy to od wielkości wymiany.
wydawać
Płacenie kryptoaktywami za towary lub usługi.
wymiana
Zamiana jednego tokena na inny.
wymienialność
Cecha rzeczy wymienialnych jedna za drugą: każda sztuka ma tę samą wartość, tak jak jeden banknot za drugi.
wyprzedzanie transakcji
Ktoś widzi twoją oczekującą transakcję i dopłaca, żeby własną przepchnąć przed nią. Zarabia w ten sposób twoim kosztem.
wyrocznia
Usługa, która dostarcza do blockchaina informacje z zewnątrz, na przykład ceny rynkowe, żeby mogły z nich korzystać inteligentne kontrakty.
yield farm
Protokół DeFi, w którym użytkownicy wpłacają tokeny, żeby zarabiać nagrody. Yield farming to szukanie najlepszych takich nagród.
zabezpieczenie
Aktywa, które pożyczkobiorca zastawia u pożyczkodawcy jako gwarancję spłaty pożyczki.
zakład
Ryzykowanie pieniędzy w zamian za szansę na większą nagrodę.
zarabiać
Wnosić wartość w zamian za nagrody. To jeden z czasowników pieniądza na kostce umiejętności.
zarządzanie on-chain
Zautomatyzowany system, który pośredniczy w zmianach struktury blockchaina.
zarządzanie siecią
Proces, w którym zdecentralizowana społeczność uzgadnia zmiany i ulepszenia w sieci.
zdecentralizowana giełda
(DEX) Protokół, który umożliwia wymianę bez zaufanych pośredników.
zdecentralizowane usługi
(dAppy) Usługi online, które dzięki automatyzacji obniżają opłaty i poprawiają wygodę korzystania.
zdecentralizowany
Taki, w którym żaden pojedynczy podmiot nie kontroluje systemu.
zdecentralizowany pieniądz
Pieniądz, którego zasady ustala społeczność, a nie instytucja.
zero-knowledge
Metoda matematyczna, dzięki której jedna strona może udowodnić, że coś jest prawdą, nie ujawniając o tym żadnych dodatkowych informacji.
zimny portfel
Rodzaj portfela, którego klucze trzymasz na sprzęcie odłączonym od internetu.
ZK Rollup
Rollup na Layer 2, który dowodami zero-knowledge matematycznie potwierdza w blockchainie Layer 1, że jego paczka transakcji jest prawidłowa.