Słownik
- adres
- Unikalny publiczny identyfikator uczestnika sieci blockchain.
- agregator
- Narzędzie, które łączy wiele źródeł, żeby zaproponować ci najlepsze dostępne opcje.
- agregator DEX
- Protokół, który zbiera płynność z wielu giełd DEX w jednym interfejsie.
- airdrop
- Darmowe rozdanie kryptowalut lub tokenów użytkownikom.
- aktywa cyfrowe
- Wszystko, co ma wartość i jest przechowywane w formie cyfrowej.
- Allo Protocol
- Skrót od Capital Allocation Protocol. Protokół open source, dzięki któremu grupy mogą sprawnie i przejrzyście dzielić wspólny kapitał.
- alternatywny Layer 1
- Blockchainy warstwy Layer 1 inne niż Ethereum i Bitcoin.
- AMM
- (Automated Market Maker) System kojarzenia transakcji oparty na publicznym algorytmie.
- aplikacja portfela
- Aplikacja na komputerze lub telefonie, przez którą łączysz się ze swoim portfelem w blockchainie.
- aplikacje blockchain
- Aplikacje blockchain pozwalają wymieniać kryptowaluty, korzystać z mediów społecznościowych web3, przekazywać darowizny, a nawet uczyć się on-chain, tak jak w Bankless Academy.
- architektura blockchain
- Sposób, w jaki technologia blockchain przechowuje dane.
- asynchroniczny
- Komunikacja między współpracownikami, w której nie wszyscy muszą być obecni w tym samym momencie.
- atak 51%
- Atak na konsensus blockchaina, w którym ktoś kontroluje ponad połowę mocy tworzącej bloki w sieci.
- atak kanapkowy
- Atak, w którym boty składają zlecenia tuż przed twoim i tuż po nim, żeby przesunąć cenę i zarobić twoim kosztem.
- aukcja zbiorcza
- Sposób handlu, w którym wiele zleceń zbiera się przez krótki czas i rozlicza razem po jednej wspólnej cenie.
- autonomia
- Zdolność kierowania własnymi działaniami zamiast podporządkowywania się cudzym zasadom.
- bank centralny
- Instytucja, która reguluje pieniądz, banki i walutę w danym kraju.
- bank komercyjny
- Bank, który prowadzi rachunki i zarządza pieniędzmi osób oraz firm.
- Basenames
- Usługa nazw w sieci Base, która nadaje portfelom czytelne nazwy kończące się na .base.eth.
- bezpieczeństwo
- Zdolność blockchaina do odpierania prób włamania oraz ataków na kod i na ekonomię sieci, przy zachowaniu normalnego działania.
- blob
- Tania i tymczasowa przestrzeń na dane w blokach Ethereum. Sieci Layer 2 zapisują w niej paczki swoich transakcji.
- blockchain
- System, w którym zapis transakcji kryptowalutowych utrzymuje wiele komputerów na całym świecie.
- blockchain Ethereum
- Publiczny rejestr, w którym zapisane są transakcje i własność w sieci Ethereum.
- blok
- Grupa transakcji zapisana w blockchainie.
- BTC
- Symbol rynkowy bitcoina.
- budowniczy bloków
- Wyspecjalizowany operator, który składa transakcje w nowe bloki. Proponujący blok publikuje je potem w sieci.
- centralizacja
- Skupienie władzy nad całym systemem w rękach jednego podmiotu.
- CEX
- (Centralized Exchange) Platforma, która za opłatą pośredniczy w handlu kryptowalutami, podobnie jak giełda papierów wartościowych.
- czas rozliczenia
- Czas potrzebny na potwierdzenie transakcji.
- DAO
- (Decentralized Autonomous Organization) Sposób organizacji, który wykorzystuje technologię blockchain do automatyzacji głosowań i zarządzania.
- dApp
- Zdecentralizowana aplikacja, która łączy się z blockchainami i sieciami zdecentralizowanymi.
- decentralizacja
- Przekazanie kontroli wielu osobom zamiast jednej centralnej władzy.
- DeFi
- (Decentralized Finance) Zestaw narzędzi finansowych działających na blockchainie, w których środki zostają pod twoją kontrolą.
- delegat
- Osoba, której powierzasz konkretną odpowiedzialność, na przykład siłę głosu twoich tokenów.
- delegowanie
- Przekazanie komuś konkretnej odpowiedzialności, na przykład siły głosu twoich tokenów.
- demokracja
- System rządów, w którym władzę sprawują obywatele, biorąc udział w podejmowaniu decyzji.
- DEX
- (Decentralized Exchange) Protokół, który umożliwia wymianę bez zaufanych pośredników.
- dobro publiczne
- Dobro publiczne to towar lub usługa dostępna dla wszystkich członków społeczeństwa.
- dostawca portfela
- Twórca oprogramowania, przez które korzystasz z portfela. Dostawcy nie są właścicielami twojego portfela, działają tylko jak most dający ci dostęp do konta w blockchainie.
- dostawcy stakingu
- Platformy cyfrowe, które świadczą usługi stakingu, zwykle przez pule stakingowe.
- dowód oszustwa
- Dowód na to, że transakcja jest nieprawidłowa i doszło do oszustwa.
- dowód ważności
- Matematyczny dowód, że paczka transakcji jest poprawna. Dzięki niemu blockchain może to sprawdzić bez powtarzania całej pracy.
- dystrybucja tokenów
- Sposób podziału tokenów między różne grupy zainteresowanych.
- eksplorator bloków
- Narzędzie do wyszukiwania i przeglądania danych z blockchaina.
- emitent stablecoina
- Firma lub organizacja, która tworzy stablecoina i zarządza rezerwami stojącymi za jego wartością.
- epoka
- Czas potrzebny na dodanie do danego blockchaina określonej liczby bloków.
- ERC-1155
- Standard, który pozwala wydawać w Ethereum zarówno tokeny wymienialne, jak i niewymienialne, w ramach jednego zoptymalizowanego kontraktu.
- ERC-20
- Standard tokenów wymienialnych w Ethereum. Takie tokeny są podzielne i niczym się od siebie nie różnią.
- ERC-721
- Standard tokenów niewymienialnych w Ethereum. Każdy taki token ma unikalny cyfrowy identyfikator i nie da się go skopiować ani podzielić.
- ETF
- (Exchange-Traded Fund) Fundusz inwestycyjny notowany na giełdzie, który trzyma aktywa takie jak akcje, złoto albo bitcoin.
- ETF spot
- ETF, który trzyma prawdziwy aktyw, na przykład bitcoina. Dzięki temu można w niego inwestować przez zwykłą giełdę papierów wartościowych.
- ETH
- (Ether) Natywna kryptowaluta Ethereum. Płacisz nią za transakcje w sieci, uruchamiasz dzięki niej węzeł walidatora i nie tylko.
- ether
- (ETH) Natywna kryptowaluta Ethereum. Płacisz nią za transakcje w sieci, uruchamiasz dzięki niej węzeł walidatora i nie tylko.
- fałszywy token
- Token kryptowalutowy stworzony wyłącznie po to, żeby ukraść pieniądze inwestorów.
- fiat
- Waluta narodowa, która nie jest oparta na towarze takim jak złoto. Jej wartość bierze się z zaufania do emitenta.
- finalność
- Gwarancja, że potwierdzona transakcja w blockchainie jest trwała i nie da się jej cofnąć ani zmienić.
- finansowanie kwadratowe
- Mechanizm zbiórki społecznościowej, w którym każda wpłata, nawet drobna, działa jak głos i powiększa pulę środków. Im szersze poparcie, tym większy efekt!
- FOMO
- (Fear Of Missing Out) Lęk przed tym, że coś ważnego cię ominie.
- fork
- Poważna zmiana w sieci blockchain, po której powstają dwie gałęzie: jedna zgodna z poprzednim protokołem, druga z nowym.
- fraza odzyskiwania
- Fraza odzyskiwania to lista od 12 do 24 słów, z której powstają klucz publiczny i klucz prywatny twojego portfela.
- fraza seed
- Zestaw losowych słów, który portfel tworzy przy konfiguracji. To klucz główny do WSZYSTKICH kont w tym portfelu. NIGDY I NIKOMU NIE POKAZUJ SWOJEJ FRAZY SEED.
- funkcja skrótu
- Funkcja, która zamienia dowolne dane w unikalny odcisk o stałej długości, czyli hash. Łatwo ją policzyć w jedną stronę, ale praktycznie nie da się jej odwrócić.
- gaz
- Opłata transakcyjna w sieciach blockchain.
- gorący portfel
- Rodzaj portfela, który stale jest połączony z internetem.
- górnik
- Uczestnik sieci Proof of Work, takiej jak Bitcoin, który rywalizuje o prawo do zaproponowania nowego bloku w zamian za nagrodę.
- gwei
- Jednostka używana w blockchainie Ethereum, równa 0,000000001 ETH, czyli jednej miliardowej. Podaje się w niej ceny gazu.
- halving
- Zaplanowane wydarzenie, mniej więcej co cztery lata, które o połowę tnie nagrodę za kopanie nowych bitcoinów.
- hash
- Cyfrowy odcisk palca informacji.
- hash bloku
- Unikalny identyfikator każdego bloku. Każdy nowy blok wskazuje na hash poprzedniego, dzięki czemu bloki tworzą jeden połączony łańcuch.
- hash transakcji
- Unikalny identyfikator każdej transakcji. Powstaje z danych transakcji, podpisu cyfrowego nadawcy i jednorazowej liczby, która zapobiega duplikatom.
- HODL
- (Hold On for Dear Life) Slangowe określenie trzymania krypto bez sprzedawania, niezależnie od tego, co robi rynek.
- inflacja
- Ogólny wzrost cen i spadek siły nabywczej pieniądza.
- inteligentny kontrakt
- Kod komputerowy, który automatycznie wykonuje warunki umowy.
- inteligentny portfel
- Portfel oparty na inteligentnym kontrakcie zamiast na jednym kluczu prywatnym. Dzięki temu ma funkcje takie jak odzyskiwanie konta czy logowanie kluczem dostępu.
- intencja
- Podpisane zlecenie, w którym opisujesz oczekiwany wynik, na przykład: wymień X na co najmniej Y. Najlepszą trasę znajdują za ciebie specjaliści.
- interoperacyjność
- Zdolność różnych aplikacji, tokenów i blockchainów do współpracy oraz wymiany informacji.
- inwestować
- Wkładać pieniądze w aktywo, na przykład w monetę albo token, licząc na wzrost jego wartości.
- inżynieria społeczna
- Manipulowanie kimś, żeby wyjawił poufne dane, na przykład hasła albo frazę seed.
- kanał płatności
- Pozwala dwóm stronom wielokrotnie się rozliczać bez zapisywania każdej transakcji w blockchainie.
- kapitalizacja rynkowa
- Łączna wartość danego tokena lub całego sektora rynku.
- klient walidatora
- Oprogramowanie, na którym działa węzeł walidatora, żeby proponować i sprawdzać nowe bloki w sieci Proof of Stake.
- klucz prywatny
- Klucz prywatny daje dostęp do twojego portfela i pozwala wysyłać kryptoaktywa do innych portfeli.
- klucz publiczny
- Kod utworzony z twojego klucza prywatnego, którym można się bezpiecznie dzielić. Adres portfela powstaje właśnie z klucza publicznego.
- kompozycyjność
- Możliwość łączenia gotowych inteligentnych kontraktów i aplikacji jak klocków, żeby tworzyć z nich nowe produkty.
- konsensus
- Zgoda, zaufanie i bezpieczeństwo w zdecentralizowanej sieci komputerów, takiej jak blockchain.
- kopanie
- Proces Proof of Work, w którym weryfikuje się transakcje i dodaje nowe bloki do blockchaina w zamian za nagrodę.
- kopanie kryptowalut
- Weryfikowanie transakcji blockchaina w zamian za nagrody w kryptowalucie. Stosuje się to w sieciach Proof of Work, takich jak Bitcoin.
- krypto
- (Kryptowaluty) Waluty rodem z internetu, a nie z konkretnego kraju. Zamiast banku centralnego zarządzają nimi zwykle sami użytkownicy.
- kryptografia
- Techniki bezpiecznej komunikacji i bezpiecznych transakcji, które chronią przed ingerencją z zewnątrz.
- kryptowaluta
- Waluta rodem z internetu, a nie z konkretnego kraju. Zamiast banku centralnego zarządzają nią zwykle sami użytkownicy.
- księga zleceń
- Lista ofert kupna i sprzedaży po różnych cenach. Tradycyjne giełdy kojarzą transakcje właśnie z tej listy.
- KYC
- (Know-Your-Customer) Wymagany przez państwo proces potwierdzania tożsamości użytkownika.
- L1
- Layer 1, czyli sieć bazowa, taka jak Bitcoin albo Ethereum.
- L2
- Blockchain, który zwiększa skalowalność Ethereum i jednocześnie korzysta z jego bezpieczeństwa.
- Layer 1
- Layer 1 to sieć bazowa, taka jak Bitcoin albo Ethereum.
- Layer 2
- Blockchain, który zwiększa skalowalność Ethereum i jednocześnie korzysta z jego bezpieczeństwa.
- Lightning Network
- Sieć płatności zbudowana na Bitcoinie. Dzięki kanałom płatności codzienne płatności są natychmiastowe i tanie.
- likwidacja
- Automatyczna sprzedaż zabezpieczenia pożyczkobiorcy, gdy jego wartość spadnie zbyt nisko, by bezpiecznie pokryć pożyczkę.
- limit wydatków
- Zgoda, która pozwala komuś, zwykle inteligentnemu kontraktowi, użyć w transakcji określonej liczby twoich tokenów.
- limit wydatków tokena
- Umowa między portfelem a inteligentnym kontraktem, która daje ograniczony lub nieograniczony dostęp do konkretnego tokena.
- LP
- (Liquidity Provider) Użytkownicy blockchaina, którzy pożyczają swoje tokeny protokołom w zamian za udział w opłatach.
- LST-y
- Tokeny reprezentujące zestakowany ether. Ich posiadacze zarabiają część nagród ze stakingu, proporcjonalnie do zestakowanych kwot.
- łańcuch
- Spina bloki danych w jedną bazę, której nie da się zmienić ani podmienić.
- Mainnet
- Główna, działająca sieć blockchain, w której transakcje mają realną wartość, w odróżnieniu od sieci testowych. Zwykle chodzi o Layer 1 Ethereum.
- maksymalna podaż
- Największa liczba monet lub tokenów, jaka kiedykolwiek powstanie dla danej kryptowaluty.
- mechanizm konsensusu
- Sposób, w jaki sieć blockchain ocenia, które transakcje są prawdziwe, a które to oszustwo.
- memecoin
- Token kryptowalutowy oparty na internetowym memie, często bez żadnego celu ani zastosowania.
- menedżer haseł
- Aplikacja, która bezpiecznie przechowuje twoje hasła i potrafi wygenerować mocne, unikalne hasło do każdego konta.
- meta-agregator
- Narzędzie, które łączy inne agregatory w dodatkową warstwę przeglądu.
- MEV
- (Maximal Extractable Value) Zysk, jaki producenci bloków mogą osiągnąć, zmieniając kolejność transakcji w bloku, dokładając własne albo cenzurując cudze.
- mintować
- Tworzenie nowych tokenów kryptowalutowych, wymiennych lub niewymiennych, w danym blockchainie.
- moneta
- Natywne aktywo blockchaina, używane najczęściej jako waluta do opłacania transakcji w sieci.
- most
- Połączenie, dzięki któremu dwie różne sieci blockchain mogą się ze sobą komunikować i wymieniać aktywa.
- most walidujący
- Kontrakt mostu, który sam sprawdza wypłaty, więc nie trzeba ufać żadnej zewnętrznej instytucji.
- nagroda za blok
- Pewna ilość natywnej monety, którą dostaje proponujący nowy poprawny blok.
- neutralność
- Zasada równego traktowania wszystkich uczestników, bez faworyzowania żadnego użytkownika ani żadnej grupy.
- NFT
- (Non-fungible Token) Token z unikalnym identyfikatorem, którego nie da się powielić, w odróżnieniu od tokena wymiennego takiego jak ether, który takiego identyfikatora nie ma.
- niewymagający pozwoleń
- Niewymagający zgody żadnego podmiotu.
- niewymagający zaufania
- Cecha systemu, który działa bez potrzeby ufania ludziom ani instytucjom, bo jest automatyczny i nie należy do nikogo.
- obrót pozagiełdowy
- (OTC) Transakcje zawierane bezpośrednio z prywatnymi podmiotami.
- odporny na cenzurę
- Żaden rząd ani żadna firma nie decyduje o tym, co jest dozwolone, a co nie.
- off-chain
- Każde działanie lub dane poza blockchainem, na przykład na zwykłych serwerach albo w podpisanych wiadomościach.
- on-chain
- Zapisany w sieci blockchain. Dotyczy działań wykonywanych w sieciach kryptowalutowych takich jak Ethereum.
- onramp
- Usługa, która zamienia zwykłe pieniądze, na przykład dolary, na kryptowalutę. Offrampy działają odwrotnie.
- open source
- Oprogramowanie z kodem źródłowym, który każdy może przejrzeć, zmienić i ulepszyć.
- operator węzła
- Członek społeczności Ethereum, który prowadzi węzeł walidatora, żeby przetwarzać transakcje w sieci.
- Optimistic Rollup
- Rollup na Layer 2, który uznaje wszystkie transakcje w swojej paczce za prawidłowe, chyba że w okresie kwestionowania ktoś wykaże błąd dowodem oszustwa.
- oszustwo
- W gospodarce blockchaina: nieuczciwe albo fałszywe transakcje, które mają zmienić ilość posiadanej kryptowaluty.
- OTC
- (Over the Counter) Transakcje zawierane bezpośrednio z prywatnymi podmiotami.
- otwarty internet
- Dostępna przestrzeń cyfrowa, w której informacje, usługi i komunikacja są otwarte dla wszystkich i nie kontroluje ich żaden scentralizowany podmiot.
- para tokenów
- Dwie powiązane kryptowaluty, które tworzą pulę płynności.
- parytet
- Sposób utrzymywania równej wartości między dwoma aktywami lub większą ich liczbą.
- peer-to-peer
- Połączenia między wieloma stronami, które nie wymagają pośrednika.
- phishing
- Atak z użyciem inżynierii społecznej, w którym oszust podszywa się pod zaufaną osobę lub firmę, żeby wyłudzić wrażliwe dane albo pieniądze.
- pieniądz
- Środek wymiany, jednostka rozliczeniowa i sposób przechowywania wartości. Ułatwia płacenie za towary i usługi.
- płynność
- Ilość danego tokena dostępna do wymiany.
- płynny
- W gospodarce blockchaina: łatwy do użycia w handlu albo w inteligentnych kontraktach.
- POAP
- POAP (Proof of Attendance Protocol) to odznaka, która trzyma w twoim portfelu wiarygodny ślad przeżytych doświadczeń, na przykład ukończenia lekcji.
- podaż w obiegu
- Liczba monet lub tokenów danej kryptowaluty, które są publicznie dostępne w handlu.
- podpis cyfrowy
- Dowód stworzony twoim kluczem prywatnym, że zatwierdzasz wiadomość albo transakcję. Działa jak podpis odręczny, ale nie da się go podrobić.
- podwójne wydatkowanie
- Wydanie tych samych cyfrowych pieniędzy dwa razy. Konsensus blockchaina istnieje właśnie po to, żeby temu zapobiec bez centralnej władzy.
- polityka pieniężna
- Sposób, w jaki bank centralny zarządza ilością pieniądza w obiegu w gospodarce.
- portfel
- Portfel to aplikacja lub urządzenie, którym wysyłasz i odbierasz kryptoaktywa w blockchainie.
- portfel kryptowalutowy
- Aplikacja, w której przechowujesz kryptowaluty oraz wysyłasz je, odbierasz i wydajesz.
- portfel na kryptowaluty
- Aplikacja, w której przechowujesz kryptowaluty oraz wysyłasz je, odbierasz i wydajesz.
- portfel powierniczy
- W portfelu powierniczym klucze prywatne kontroluje ktoś inny, więc to on decyduje o dostępie do twoich kryptowalut.
- portfel samodzielnego przechowywania
- (inaczej: portfel niepowierniczy) W portfelu samodzielnego przechowywania tylko ty kontrolujesz klucze prywatne, a one kontrolują twoje kryptoaktywa.
- portfel sprzętowy
- Rodzaj portfela, w którym klucze prywatne trzymasz offline, w fizycznym urządzeniu.
- PoS
- (Proof of Stake) Konsensus, w którym walidatory blokują stawkę, aby zabezpieczać sieć.
- poślizg cenowy
- Różnica między ceną, której się spodziewasz, a ceną, którą naprawdę dostajesz w chwili realizacji wymiany.
- pośrednik
- Podmiot albo usługa, która łączy ludzi, żeby ułatwić wymianę wartości lub informacji.
- poświadczenie
- Podpisane potwierdzenie, że coś jest prawdą. W Ethereum walidatory publikują poświadczenia, czyli głosy za tym, że blok jest poprawny.
- powiernik
- Instytucja finansowa, której powierzasz pieczę nad swoimi aktywami.
- pożyczkobiorca
- Ktoś, kto płaci odsetki pożyczkodawcom, żeby pożyczyć od nich aktywa.
- pożyczkodawca
- Ktoś, kto wpłaca aktywa, żeby zarabiać na odsetkach.
- primary name
- Nazwa ENS powiązana z adresem twojego portfela. Dzięki niej aplikacje pokazują nazwę zamiast długiego adresu.
- producent bloków
- Uczestnik sieci wybrany do tworzenia nowych bloków transakcji, na przykład górnik albo walidator.
- Proof of Stake
- Metoda konsensusu, która losowo wybiera producentów bloków na podstawie stawki zablokowanej w protokole przez każdego uczestnika.
- Proof of Work
- Metoda konsensusu, w której górnicy zużywają moc obliczeniową (czyli „pracę”), rywalizując o prawo do zaproponowania prawidłowego bloku.
- proponujący blok
- Węzeł walidatora wybrany przez algorytm sieci, który wskazuje kolejny blok do dodania do blockchaina.
- prywatny routing transakcji
- Wysyłanie transakcji prosto do budowniczych bloków zamiast do publicznej kolejki, dzięki czemu nie widzą ich boty wyprzedzające transakcje.
- Sposób prowadzenia biznesu, w którym użytkownicy są wykorzystywani przez wysokie opłaty, zbieranie danych i niekorzystne warunki.
- przepustowość transakcji
- Ile transakcji blockchain potrafi przetworzyć naraz. Zwykle mierzy się to w transakcjach na sekundę (TPS).
- przestrzeń blokowa
- Ilość miejsca w każdym bloku na transakcje i dane.
- pseudonimowy
- Działający pod wybraną nazwą, która ukrywa prawdziwą tożsamość.
- publiczny
- Publiczny blockchain pozwala każdemu przeglądać swój rejestr.
- pula płynności
- Wspólna pula tokenów, dzięki której każdy może wymieniać tokeny bez niczyjego pozwolenia.
- pula stakingowa
- W Ethereum: inteligentne kontrakty, przez które stakerzy przekazują ether do węzła walidatora innego stakera.
- rejestr
- Zapis wszystkich transakcji, jakie kiedykolwiek się odbyły.
- rekord niestandardowy
- Własny wpis powiązany z domeną ENS. Możesz w nim podać dodatkowe informacje, na przykład adres strony albo linki do mediów społecznościowych.
- rekord standardowy
- Typowy wpis powiązany z domeną ENS, na przykład adres portfela, awatar albo e-mail.
- restaking
- Ponowne wykorzystanie zestakowanych tokenów ether do zabezpieczania i walidowania innych protokołów w zamian za nagrody.
- RetroPGF
- (Retroactive Public Goods Funding) Mechanizm finansowania projektów na podstawie tego, jaki wpływ już wywarły.
- rollup
- Rozwiązanie skalujące na Layer 2, które przetwarza wiele transakcji poza głównym łańcuchem, a potem publikuje je w jednej paczce. Przepustowość rośnie, a koszty spadają.
- routing wymiany
- Planowanie drogi od tokena początkowego do tokena końcowego przy wymianie.
- równość szans
- Zasada sprawiedliwości, w której każdy ma takie same szanse na sukces, niezależnie od pochodzenia i sytuacji.
- ryzyko kontrahenta
- Ryzyko, że druga strona nie wywiąże się ze swojej części umowy.
- rzadki
- Występujący w ograniczonej ilości.
- rzadkość
- Stan ograniczonej dostępności.
- samodzielne przechowywanie
- Sposób trzymania aktywów, w którym dostęp do nich masz tylko ty.
- samodzielnie przechowywany
- Sposób trzymania aktywów, w którym dostęp do nich masz tylko ty.
- Satoshi Nakamoto
- Działający pod pseudonimem twórca Bitcoina. Do dziś nikt nie zna prawdziwej tożsamości tej osoby.
- scentralizowana giełda
- (CEX) Scentralizowana platforma, która za opłatą pośredniczy w handlu kryptowalutami, podobnie jak giełda papierów wartościowych.
- scentralizowane usługi
- Firmy, które kontrolują aktywność w internecie: ustalają zasady i opłaty oraz zarządzają danymi i treściami, często stawiając własny interes ponad potrzeby użytkowników.
- scentralizowany
- Taki, w którym jeden podmiot kontroluje cały system.
- sharding
- Podział jednego blockchaina na wiele łańcuchów, które działają równolegle, żeby zwiększyć skalowalność.
- sidechain
- Osobny blockchain, który działa równolegle do głównego i jest z nim połączony mostem. Ma własne walidatory i własne zabezpieczenia.
- skalowalność
- Zdolność blockchaina do obsłużenia rosnącej liczby zadań, transakcji i użytkowników bez większych utrudnień dla nich.
- skarbiec
- Inteligentny kontrakt, który przechowuje wpłacone tokeny i puszcza je w ruch, a wpłacającym daje token reprezentujący ich udział.
- slashing
- Kara w sieciach Proof of Stake, która niszczy część stawki walidatora za udowodnione oszustwo, na przykład podpisanie dwóch sprzecznych bloków.
- solo staker
- Operator węzła, który prowadzi własny, niezależny węzeł walidatora.
- solver
- Wyspecjalizowany podmiot, który rywalizuje z innymi o realizację intencji użytkownika po najlepszej możliwej cenie.
- spirala śmierci
- Samonapędzający się upadek, w którym spadająca cena wymusza działania jeszcze mocniej zbijające tę cenę. Tak upadły niektóre algorytmiczne stablecoiny.
- stablecoin
- Token zaprojektowany tak, żeby utrzymywać stałą wartość, zwykle w parytecie 1:1 z walutą taką jak dolar amerykański.
- staker
- Członek społeczności Ethereum, który przekazuje ether do węzła walidatora w zamian za nagrody.
- staking
- Czasowe zablokowanie części kryptowalut w inteligentnym kontrakcie na określony czas w zamian za odsetki, czyli nagrody.
- staking na scentralizowanej giełdzie
- Blokowanie tokenów przez scentralizowaną giełdę, żeby zarabiać nagrody.
- staking solo
- Prowadzenie własnego węzła walidatora, żeby przetwarzać transakcje w systemach Proof of Stake.
- standard złota
- System pieniężny, w którym wartość waluty danego kraju jest bezpośrednio powiązana ze złotem.
- stawka
- Kwota aktywów zablokowana w protokole kryptowalutowym. Pokazuje, ile ktoś zaryzykował własnych pieniędzy, żeby protokół działał uczciwie.
- sygnał ostrzegawczy
- Znak, że coś jest nie tak i grozi niebezpieczeństwo.
- szyfrowanie
- Zamiana informacji w prywatny i bezpieczny kod, który chroni ją przed niepowołanym dostępem.
- technologia blockchain
- Nowy rodzaj sieci, która działa na wielu komputerach naraz. Dodaje internetowi warstwę cyfrowej własności.
- token
- Jednostki, które mogą reprezentować aktywa lub prawa, zbudowane na istniejącym blockchainie.
- token płynnego stakingu
- Token, który reprezentuje zastakowany ether. Jego posiadacze zarabiają część nagród ze stakingu, proporcjonalnie do wpłaconej kwoty.
- token pośredni
- Token w środku trasy wymiany, czyli ani początkowy, ani końcowy.
- tolerancja poślizgu
- Największa zmiana ceny, na jaką się zgadzasz przy wymianie. Jeśli cena ruszy się bardziej, wymiana zostaje anulowana.
- tożsamość on-chain
- Publiczna tożsamość zbudowana z twojej aktywności i wpisów w blockchainie, na przykład nazwa ENS powiązana z adresem portfela.
- TPS
- (Transactions Per Second) Miara skalowalności blockchaina: liczba transakcji przetwarzanych w ciągu sekundy.
- transakcja
- Zapis przeniesienia wartości lub innej informacji w blockchainie.
- transakcja wymiany
- Wymiana aktywów lub pieniędzy na coś wartościowego. To jedno z działań na kostce umiejętności.
- transakcje bez gazu
- Transakcje, w których opłatę za gaz płacisz wymienianym tokenem albo pokrywa ją sponsor, zamiast natywnej monety sieci.
- trasa wymiany
- Droga od tokena początkowego do tokena końcowego przy wymianie.
- trylemat blockchaina
- Problem, który opisuje potrzebę pogodzenia trzech cech blockchaina: bezpieczeństwa, skalowalności i decentralizacji.
- TVL
- (Total Value Locked) Łączna wartość aktywów zgromadzonych w danym miejscu.
- tworzenie wartości
- Sposób prowadzenia biznesu nastawiony na tworzenie nowatorskich produktów i usług wysokiej jakości dla użytkowników i całej gospodarki.
- uwierzytelnianie dwuskładnikowe
- Dodatkowa warstwa zabezpieczeń, która sprawdza, czy osoba logująca się na konto to naprawdę ta osoba, za którą się podaje.
- walidator
- Uczestnik sieci Proof of Stake, który blokuje stawkę, żeby sprawdzać transakcje i proponować bloki, a za uczciwą pracę dostaje nagrody.
- warstwa rozliczeniowa
- Najniższa warstwa blockchaina, która zapisuje szczegóły wymiany aktywów ze sfinalizowanych transakcji. Sieć główna Ethereum jest warstwą rozliczeniową dla rozwiązań skalujących Layer 2.
- Web2
- Internet scentralizowanych platform i kont, bez infrastruktury blockchain.
- Web3
- Internet blockchainów, w którym użytkownicy mogą samodzielnie przechowywać swoje aktywa i dane.
- weto
- Głos odrzucający propozycję w zarządzaniu.
- węzeł
- Komputer z oprogramowaniem blockchaina, który przechowuje kopię rejestru i pomaga weryfikować sieć.
- węzeł równorzędny
- Uczestnik sieci traktowany na równi z pozostałymi, bez żadnej władzy nadrzędnej.
- węzeł walidatora
- Komputer prowadzony przez członka społeczności Ethereum. Przetwarza transakcje w sieci w zamian za nagrody.
- wiarygodna neutralność
- Mechanizm, który nikogo nie faworyzuje ani nie dyskryminuje.
- Wirtualna Maszyna Ethereum
- Wirtualna Maszyna Ethereum (EVM) to oprogramowanie, które wykonuje inteligentne kontrakty i wylicza stan sieci Ethereum.
- wpływ na cenę
- O ile twoja własna wymiana przesuwa cenę na DEX. Zależy to od wielkości wymiany.
- wydawać
- Płacenie kryptoaktywami za towary lub usługi.
- wymiana
- Zamiana jednego tokena na inny.
- wymienialność
- Cecha rzeczy wymienialnych jedna za drugą: każda sztuka ma tę samą wartość, tak jak jeden banknot za drugi.
- wyprzedzanie transakcji
- Ktoś widzi twoją oczekującą transakcję i dopłaca, żeby własną przepchnąć przed nią. Zarabia w ten sposób twoim kosztem.
- wyrocznia
- Usługa, która dostarcza do blockchaina informacje z zewnątrz, na przykład ceny rynkowe, żeby mogły z nich korzystać inteligentne kontrakty.
- yield farm
- Protokół DeFi, w którym użytkownicy wpłacają tokeny, żeby zarabiać nagrody. Yield farming to szukanie najlepszych takich nagród.
- zabezpieczenie
- Aktywa, które pożyczkobiorca zastawia u pożyczkodawcy jako gwarancję spłaty pożyczki.
- zakład
- Ryzykowanie pieniędzy w zamian za szansę na większą nagrodę.
- zarabiać
- Wnosić wartość w zamian za nagrody. To jeden z czasowników pieniądza na kostce umiejętności.
- zarządzanie on-chain
- Zautomatyzowany system, który pośredniczy w zmianach struktury blockchaina.
- zarządzanie siecią
- Proces, w którym zdecentralizowana społeczność uzgadnia zmiany i ulepszenia w sieci.
- zdecentralizowana giełda
- (DEX) Protokół, który umożliwia wymianę bez zaufanych pośredników.
- zdecentralizowane usługi
- (dAppy) Usługi online, które dzięki automatyzacji obniżają opłaty i poprawiają wygodę korzystania.
- zdecentralizowany
- Taki, w którym żaden pojedynczy podmiot nie kontroluje systemu.
- zdecentralizowany pieniądz
- Pieniądz, którego zasady ustala społeczność, a nie instytucja.
- zero-knowledge
- Metoda matematyczna, dzięki której jedna strona może udowodnić, że coś jest prawdą, nie ujawniając o tym żadnych dodatkowych informacji.
- zimny portfel
- Rodzaj portfela, którego klucze trzymasz na sprzęcie odłączonym od internetu.
- ZK Rollup
- Rollup na Layer 2, który dowodami zero-knowledge matematycznie potwierdza w blockchainie Layer 1, że jego paczka transakcji jest prawidłowa.