Kamusi
- adimu
- Hali ya kuwa na ugavi mdogo.
- Allo Protocol
- Kifupi cha Capital Allocation Protocol. Ni itifaki ya chanzo huria inayowezesha vikundi kugawa fedha za pamoja kwa uwazi na kwa ufanisi.
- AMM
- (Automated Market Maker) Mfumo wa kuoanisha biashara unaoendeshwa na kanuni ya wazi ya kompyuta.
- anwani
- Kitambulisho cha kipekee cha umma cha mhusika kwenye blockchain.
- athari ya bei
- Kiasi ambacho biashara yako mwenyewe inasogeza bei kwenye DEX, kulingana na ukubwa wa biashara hiyo.
- badilishano
- Kubadilisha tokeni moja kupata tokeni nyingine.
- Basenames
- Huduma ya majina kwenye mtandao wa Base, inayotoa majina yanayosomeka kwa mikoba, yanayoishia na .base.eth.
- benki kuu
- Taasisi inayosimamia pesa, benki na sarafu ndani ya nchi.
- benki ya biashara
- Benki inayosimamia pesa za watu na za biashara.
- biashara
- Kubadilishana mali au pesa kupata kitu chenye thamani; ni kitenzi cha pesa kwenye mchemraba wa ujuzi.
- bidhaa ya umma
- Bidhaa ya umma ni kitu au huduma inayopatikana kwa wanajamii wote.
- bila kuhitaji imani
- Hali ya kufanya kazi bila kuhitaji kuwaamini watu au taasisi. (Ni ya kiotomatiki, na haimilikiwi na mtu yeyote mmoja.)
- bila ruhusa
- Isiyohitaji ruhusa ya taasisi yoyote.
- blob
- Nafasi ya data ya bei nafuu na ya muda mfupi ndani ya bloku za Ethereum, inayotumiwa na Layer 2 kutuma makundi ya miamala yao.
- blockchain
- Mfumo ambapo rekodi ya miamala ya sarafu za kripto huhifadhiwa kwenye kompyuta nyingi duniani kote.
- blockchain ya Ethereum
- Daftari la umma linaloandika miamala na umiliki kwenye mtandao wa Ethereum.
- bloku
- Kundi la miamala kwenye blockchain.
- BTC
- Alama ya soko ya bitcoin.
- bwawa la staking
- Kwenye Ethereum: mikataba mahiri ambayo kupitia hiyo wafanya staking hutoa Ether kwa nodi ya mthibitishaji ya mfanya staking mwingine.
- bwawa la ukwasi
- Hifadhi ya pamoja ya tokeni inayowezesha badilishano la tokeni bila kuhitaji ruhusa.
- CEX
- (Centralized Exchange) Jukwaa linaloratibu biashara ya sarafu za kripto kwa ada, kama soko la hisa.
- chanzo huria
- Programu ambayo msimbo wake wa chanzo unaweza kuchunguzwa, kubadilishwa na kuboreshwa na mtu yeyote.
- daftari
- Rekodi ya miamala yote iliyowahi kutokea.
- daftari la maagizo
- Orodha ya ofa za kununua na kuuza kwa bei tofauti. Masoko ya kawaida hulinganisha biashara kutoka orodha hii.
- DAO
- (Decentralized Autonomous Organization) Muundo wa shirika unaotumia teknolojia ya blockchain kuendesha upigaji kura na usimamizi kiotomatiki.
- dApp
- "Programu iliyogatuliwa" inayounganishwa na blockchain na mitandao iliyogatuliwa.
- daraja
- Kiunganishi kinachoruhusu mitandao miwili tofauti ya blockchain kuwasiliana na kubadilishana mali.
- daraja linalothibitisha
- Mkataba wa daraja unaothibitisha wenyewe uondoaji wa fedha, hivyo huondoa haja ya kuamini mamlaka yoyote ya nje.
- DeFi
- (Decentralized Finance) Seti ya zana za kifedha za uhifadhi binafsi zinazoendeshwa kwenye blockchain.
- demokrasia
- Mfumo wa utawala ambapo wananchi hutumia madaraka kwa kushiriki kwa kiasi kikubwa katika kufanya maamuzi.
- DEX
- (Decentralized Exchange) Itifaki inayowezesha kubadilishana bila kuhitaji wapatanishi wa kuaminika.
- dhamana
- Mali anayoweka mkopaji kama uhakikisho kwa mkopeshaji kwamba mkopo utalipwa.
- ERC-1155
- Kiwango cha kutoa tokeni zinazobadilishana kwa usawa na zisizobadilishana, zote chini ya mkataba mmoja ulioboreshwa kwenye Ethereum.
- ERC-20
- Kiwango cha tokeni zinazobadilishana kwa usawa kwenye Ethereum. Tokeni hizi zinaweza kugawanywa na si za kipekee.
- ERC-721
- Kiwango cha tokeni zisizobadilishana kwa usawa kwenye Ethereum. Tokeni hizi zina kitambulisho cha kipekee cha kidijitali, haziwezi kunakiliwa wala kugawanywa.
- ETF
- (Exchange-Traded Fund) Mfuko wa uwekezaji unaouzwa kwenye soko la hisa, wenye mali kama hisa, dhahabu au bitcoin.
- ETH
- (Ether) Sarafu ya kripto ya asili ya Ethereum. Hutumika kufanya miamala kwenye mtandao, kuendesha nodi ya mthibitishaji, na mengine.
- ether
- (ETH) Sarafu ya kripto ya asili ya Ethereum. Hutumika kufanya miamala kwenye mtandao, kuendesha nodi ya mthibitishaji, na mengine.
- Ethereum Virtual Machine
- Ethereum Virtual Machine au EVM ni programu inayotekeleza mikataba mahiri na kukokotoa hali ya mtandao wa Ethereum.
- fiat
- Sarafu ya nchi ambayo, badala ya kuungwa mkono na bidhaa kama dhahabu, hupata thamani kutokana na imani ya umma kwa mtoaji wake.
- FOMO
- (Fear Of Missing Out) Wasiwasi au hofu ya kukosa kushiriki katika jambo fulani.
- fungamanisho
- Njia ya kudumisha usawa wa thamani kati ya mali mbili au zaidi.
- gesi
- Ada za miamala kwenye mitandao ya blockchain.
- gwei
- Kipimo kinachotumika kwenye blockchain ya Ethereum, sawa na 0.000000001 ETH (sehemu moja ya bilioni), hutumika mara nyingi kuelezea bei za gesi.
- halving
- Tukio lililopangwa, takriban kila miaka minne, linalopunguza kwa nusu tuzo ya kuchimba Bitcoin mpya.
- hatari ya upande wa pili
- Hatari kwamba upande mwingine hautatimiza sehemu yake ya makubaliano.
- heshi
- Alama ya kidole ya kidijitali ya taarifa.
- heshi ya bloku
- Kitambulisho cha kipekee cha kila faili ya bloku. Kila bloku mpya hurejea heshi ya bloku iliyotangulia, na hivyo kuunda mnyororo mmoja.
- heshi ya muamala
- Kitambulisho cha kipekee cha kila muamala; hutokana na data ya muamala, saini ya kidijitali ya mtumaji, na namba ya matumizi ya mara moja inayozuia miamala kujirudia.
- hifadhi
- Mkataba mahiri unaoshikilia tokeni zilizowekwa na kuzifanyisha kazi, ukiwapa walioziweka tokeni inayowakilisha sehemu yao.
- HODL
- (Hold On for Dear Life) Msemo wa kripto wa kutouza kripto yako hata hali ya soko ikiwaje.
- huduma za kati
- Kampuni au mashirika yanayodhibiti shughuli za mtandaoni, yakiweka sheria na ada, na kusimamia data na maudhui kwa namna inayotanguliza maslahi yao kuliko mahitaji ya watumiaji.
- huduma zilizogatuliwa
- (dApps) Huduma za mtandaoni zinazotumia mifumo ya kiotomatiki kupunguza ada na kuboresha hali ya mtumiaji.
- iliyogatuliwa
- Hakuna mamlaka wala mhusika mmoja anayedhibiti mfumo.
- intaneti huria
- Nafasi ya kidijitali inayofikika, ambapo taarifa, huduma na mawasiliano yanapatikana kwa watumiaji wote bila kudhibitiwa na taasisi za kati.
- ishara ya hatari
- Ishara ya onyo la hatari.
- isiyo sambamba
- Mawasiliano kati ya watu kadhaa ambapo si lazima wote wawepo wakati ujumbe unatumwa.
- jozi ya tokeni
- Sarafu mbili za kripto zinazoungana kuunda bwawa la ukwasi.
- kasi ya miamala
- Idadi ya miamala ambayo blockchain inaweza kushughulikia kwa wakati mmoja, mara nyingi hupimwa kwa miamala kwa sekunde (TPS).
- kibali
- Ruhusa ya kumwezesha mhusika, mara nyingi mkataba mahiri, kutumia kiasi fulani cha tokeni zako kwenye muamala.
- kibali cha tokeni
- Makubaliano kati ya mkoba na mkataba mahiri, yanayotoa ufikiaji wa kiwango fulani au usio na kikomo kwa tokeni maalum.
- kichunguzi cha bloku
- Zana ya kutafuta na kuchunguza data ya blockchain.
- kidhibiti cha nenosiri
- Programu inayohifadhi manenosiri yako kwa usalama na inayoweza kutengeneza nenosiri imara la kipekee kwa kila akaunti.
- kikusanyaji
- Zana inayochanganya vyanzo vingi ili kukupa chaguo bora zaidi.
- kikusanyaji cha DEX
- Itifaki inayounganisha ukwasi wa DEX kutoka vyanzo vingi kwenye kiolesura kimoja.
- kipindi
- Muda unaochukuliwa kwa idadi maalum ya bloku kuingizwa kwenye blockchain fulani.
- kitendakazi cha heshi
- Kitendakazi kinachogeuza kiingizo chochote kuwa alama ya kipekee ya ukubwa usiobadilika (heshi). Ni rahisi kukokotoa upande mmoja, lakini haiwezekani kurudisha nyuma.
- kiwango cha dhahabu
- Mfumo wa fedha ambapo thamani ya sarafu ya nchi imefungamanishwa moja kwa moja na dhahabu.
- kiwango cha utelezi
- Mabadiliko makubwa zaidi ya bei unayokubali kwa biashara. Bei ikisogea zaidi ya hapo, biashara hufutwa.
- kripto
- (Sarafu ya kripto) Sarafu zinazozaliwa kwenye intaneti, si za nchi moja. Badala ya kusimamiwa na benki kuu, mara nyingi huongozwa na watumiaji wake.
- kriptografia
- Mbinu za kulinda mawasiliano au miamala dhidi ya uingiliaji wa nje.
- kubeti
- Kuhatarisha pesa kwa matumaini ya kupata tuzo kubwa zaidi.
- kujitawala
- Uwezo wa kuamua matendo yako mwenyewe badala ya kufuata mipango ya wengine.
- kupata
- Kuchangia thamani ili kupata tuzo.
- kutoegemea kunakoaminika
- Mfumo usiombagua wala kumpendelea mtu yeyote.
- kutoegemea upande
- Kanuni ya kuwatendea washiriki wote sawa, bila kupendelea mtumiaji au kundi lolote.
- kutotenguka
- Uhakika kwamba muamala uliothibitishwa kwenye blockchain ni wa kudumu na hauwezi kutenguliwa wala kubadilishwa.
- kutumia
- Kutumia mali zako za kripto kulipia bidhaa au huduma.
- kutumia mara mbili
- Kutumia pesa zilezile za kidijitali mara mbili. Mwafaka wa blockchain upo ili kuzuia hili bila mamlaka kuu.
- kuwekeza
- Kuweka pesa kwenye mali, kama sarafu au tokeni, ukitegemea thamani yake kukua.
- kuzalisha
- Kuzalisha tokeni mpya za sarafu ya kripto kwenye blockchain fulani, iwe tokeni zinazobadilishana au za kipekee kama NFT.
- kwa jina bandia
- Kutenda kwa jina ulilochagua linalificha utambulisho wako halisi.
- KYC
- (Know Your Customer) Mchakato wa kuthibitisha utambulisho wa mtumiaji unaotakiwa na serikali.
- L1
- Layer 1 inamaanisha mtandao wa msingi kama Bitcoin au Ethereum.
- L2
- Blockchain inayoongeza uwezo wa Ethereum kupanuka huku ikirithi usalama wa Ethereum.
- Layer 1
- Layer 1 inamaanisha mtandao wa msingi kama Bitcoin au Ethereum.
- Layer 1 mbadala
- Blockchain za Layer 1 zisizokuwa Ethereum wala Bitcoin.
- Layer 2
- Blockchain inayoongeza uwezo wa Ethereum kupanuka huku ikirithi usalama wa Ethereum.
- Lightning Network
- Mtandao wa malipo uliojengwa juu ya Bitcoin, unaotumia njia za malipo kufanya malipo ya kila siku kuwa ya papo hapo na nafuu.
- LP
- (Liquidity Provider) Watumiaji wa blockchain wanaokopesha tokeni zao kwa itifaki ili kupata sehemu ya ada.
- LST
- Tokeni zinazowakilisha Ether iliyo kwenye staking. Wenye tokeni hizi hupata sehemu ya tuzo za staking kulingana na kiasi walichoweka.
- Mainnet
- Mtandao mkuu wa blockchain ulio hai, ambapo miamala ina thamani halisi, tofauti na mitandao ya majaribio. Mara nyingi humaanisha Layer 1 ya Ethereum.
- mali za kidijitali
- Kitu chochote chenye thamani kinachohifadhiwa kwa njia ya kidijitali.
- maneno ya kurejesha
- Maneno ya kurejesha ni orodha ya maneno 12 hadi 24, yanayotumika kutengeneza ufunguo wa umma na ufunguo wa siri wa mkoba wako.
- mchepuo
- Mabadiliko makubwa kwenye mtandao wa blockchain yanayozalisha matawi mawili: moja linalofuata itifaki ya zamani na lingine linalofuata mpya.
- mchimbaji
- Mshiriki katika mtandao wa Proof of Work, kama Bitcoin, anayeshindana kupendekeza bloku mpya ili kupata tuzo.
- mdhamini
- Taasisi ya kifedha iliyopewa jukumu la kulinda mali zako.
- memecoin
- Tokeni ya sarafu ya kripto yenye mtindo wa meme ya intaneti, mara nyingi bila madhumuni wala matumizi yoyote.
- meta-kikusanyaji
- Zana inayokusanya vikusanyaji vingine katika tabaka moja la ziada la muhtasari.
- MEV
- (Maximal Extractable Value) Faida ambayo watengenezaji wa bloku wanaweza kupata kwa kupanga upya, kuingiza au kuzuia miamala ndani ya bloku.
- mfanya staking
- Mwanajumuiya wa Ethereum anayetoa Ether kwa nodi ya mthibitishaji ili kupata tuzo.
- mfumo wa kati
- Hali ambapo mamlaka juu ya mfumo mzima yamejikita mikononi mwa mhusika mmoja.
- mfumo wa mwafaka
- Njia ambayo mtandao wa blockchain hutumia kuamua ni miamala ipi halali na ipi ya udanganyifu.
- mfumuko wa bei
- Ongezeko la jumla la bei na kushuka kwa uwezo wa pesa kununua.
- mgao wa bure
- Ugawaji wa bure wa mali za kripto kwa watumiaji.
- mgawanyo wa tokeni
- Jinsi tokeni zinavyogawanywa kati ya makundi mbalimbali ya wadau.
- miamala isiyo na gesi
- Miamala ambapo ada ya gesi hulipwa kwa tokeni inayobadilishwa, au hulipiwa na mfadhili, badala ya sarafu ya asili ya mtandao.
- mjenzi wa bloku
- Mhusika maalum anayekusanya miamala kuunda bloku mpya, kisha wapendekezaji wa bloku huzichapisha kwenye mtandao.
- mkataba mahiri
- Msimbo wa kompyuta unaotekeleza masharti ya mkataba kiotomatiki.
- mkoba
- Mkoba ni programu au kifaa kinachotumika kutuma na kupokea mali za kripto kwenye blockchain.
- mkoba mahiri
- Mkoba unaoendeshwa na mkataba mahiri badala ya ufunguo mmoja wa siri, unaowezesha vipengele kama kurejesha akaunti na kuingia kwa passkey.
- mkoba wa kripto
- Programu inayokuwezesha kuhifadhi sarafu zako za kripto, na kuzituma, kuzipokea au kuzitumia.
- mkoba wa maunzi
- Aina ya mkoba wa uhifadhi binafsi unaohifadhi funguo za siri nje ya mtandao ndani ya kifaa halisi.
- mkoba wa mtandaoni
- Aina ya mkoba wa uhifadhi binafsi ambao umeunganishwa na intaneti wakati wote.
- mkoba wa nje ya mtandao
- Aina ya mkoba wa uhifadhi binafsi unaohifadhiwa kwenye kifaa kilicho nje ya mtandao.
- mkoba wa sarafu za kripto
- Programu inayokuwezesha kuhifadhi sarafu zako za kripto, na kuzituma, kuzipokea au kuzitumia.
- mkoba wa uhifadhi binafsi
- (Pia: mkoba usio na mdhamini) Kwenye mkoba wa uhifadhi binafsi, wewe pekee ndiye unayedhibiti funguo zako za siri, ambazo hudhibiti mali zako za kripto.
- mkoba wenye mdhamini
- Kwenye mkoba wenye mdhamini, mtu mwingine ndiye anayeshikilia funguo za siri, hivyo anadhibiti uwezo wako wa kufikia mali zako za kripto.
- mkopaji
- Mtu aliye tayari kulipa riba kwa wakopeshaji ili aweze kukopa mali.
- mkopeshaji
- Mtu anayeweka mali ili kupata riba.
- mnada wa pamoja
- Njia ya kufanya biashara inayokusanya oda nyingi kwa muda mfupi kisha kuzikamilisha zote kwa bei moja ya haki.
- mnyororo
- Huunganisha bloku za data pamoja ili kuunda hifadhidata isiyoweza kubadilishwa.
- mpatanishi
- Shirika au huduma inayounganisha watu ili kurahisisha kubadilishana thamani au taarifa.
- mpendekezaji wa bloku
- Nodi ya mthibitishaji iliyochaguliwa na kanuni ya mtandao kuchagua bloku inayofuata kuongezwa kwenye blockchain.
- mtatuaji
- Mtaalamu anayeshindana na wengine ili kutekeleza nia ya mtumiaji kwa bei bora zaidi.
- mtengenezaji wa bloku
- Mshiriki wa mtandao aliyechaguliwa kutengeneza bloku mpya za miamala, kama mchimbaji au mthibitishaji.
- mthibitishaji
- Mshiriki katika mtandao wa Proof of Stake anayefunga stake ili kukagua miamala na kupendekeza bloku, akipata tuzo kwa kazi ya uaminifu.
- mtoa huduma za mkoba
- Mtengenezaji wa programu unayotumia kufikia mkoba wako. Watoa huduma hawa hawamiliki mkoba wako, bali hufanya kazi kama daraja linalokuwezesha kufikia akaunti yako kwenye blockchain.
- mtoaji wa sarafu thabiti
- Kampuni au taasisi inayotengeneza sarafu thabiti na kusimamia akiba inayoshikilia thamani yake.
- muamala
- Rekodi ya uhamisho, wa fedha au wa kitu kingine, kwenye blockchain.
- muda wa kukamilika
- Muda unaohitajika ili muamala uthibitishwe.
- muundo wa blockchain
- Mpangilio wa jinsi data inavyohifadhiwa katika teknolojia ya blockchain.
- mwafaka
- Makubaliano, imani na usalama katika mtandao wa kompyuta uliogatuliwa kama blockchain.
- mwakilishi
- Mtu unayempa jukumu fulani, kwa mfano uwezo wako wa kupiga kura kwa tokeni.
- mwendeshaji wa nodi
- Mwanajumuiya wa Ethereum anayeendesha nodi ya mthibitishaji ili kushughulikia miamala kwenye mtandao.
- mwenza
- Mtu au taasisi inayochukuliwa kuwa sawa na wengine.
- mwingiliano
- Uwezo wa programu, tokeni na blockchain tofauti kufanya kazi pamoja na kushirikiana taarifa.
- mzunguko wa kifo
- Mzunguko wa kuporomoka unaojiendeleza wenyewe: bei inayoshuka hulazimisha hatua zinazoishusha zaidi, kama ilivyotokea kwa baadhi ya sarafu thabiti zinazoendeshwa na kanuni za kompyuta.
- nafasi ya bloku
- Kiasi cha nafasi kilichopo kwenye kila bloku kwa ajili ya kuhifadhi miamala na data.
- NFT
- (Non-fungible Token) Tokeni yenye kitambulisho cha kipekee kisichoweza kuigwa, tofauti na tokeni inayobadilishana kama Ether isiyo na kitambulisho cha kipekee.
- nia
- Ombi la biashara lililotiwa saini linaloeleza matokeo unayotaka, kama "badilisha X upate angalau Y", likiacha njia bora kwa wataalamu.
- njia ya badilishano
- Njia inayofuatwa kutoka tokeni ya kuanzia hadi tokeni ya mwisho katika biashara.
- njia ya malipo
- Huruhusu pande mbili kufanya miamala mara nyingi bila kila muamala kurekodiwa kwenye blockchain.
- nodi
- Kompyuta inayoendesha programu ya blockchain, ikihifadhi nakala ya daftari na kusaidia kuthibitisha mtandao.
- nodi ya mthibitishaji
- Kifaa cha kompyuta kinachoendeshwa na mwanajumuiya wa Ethereum. Hushughulikia miamala kwenye mtandao ili kupata tuzo.
- offchain
- Kitendo au data yoyote inayotokea nje ya blockchain, kama kwenye seva za kawaida au katika ujumbe uliosainiwa.
- onchain
- Iliyorekodiwa kwenye mtandao wa blockchain. Humaanisha vitendo vinavyofanyika kwenye mitandao ya sarafu za kripto kama Ethereum.
- onramp
- Huduma inayobadilisha pesa za kawaida, kama dola, kuwa sarafu ya kripto. Offramp hufanya kinyume chake.
- Optimistic Rollup
- Rollup ya Layer 2 inayochukulia kuwa miamala yote katika kundi lake ni halali, isipokuwa ikithibitishwa kuwa si sahihi kwa ushahidi wa udanganyifu ndani ya kipindi cha changamoto.
- orakeli
- Huduma inayoleta taarifa za nje, kama bei za soko, kwenye blockchain ili mikataba mahiri iweze kuzitumia.
- OTC
- (Over the Counter) Biashara zinazofanywa moja kwa moja na watu au taasisi binafsi.
- over the counter
- (OTC) Biashara zinazofanywa moja kwa moja na watu au taasisi binafsi.
- peer-to-peer
- Muunganiko kati ya pande mbili au zaidi usiohitaji mpatanishi.
- pesa
- Chombo cha kubadilishana, kipimo cha thamani na hifadhi ya thamani, kinachorahisisha miamala ya bidhaa na huduma.
- pesa iliyogatuliwa
- Pesa yenye sifa zilizokubaliwa na jamii, badala ya kupangwa na taasisi.
- phishing
- Aina ya udanganyifu wa kijamii ambapo mshambulizi hujifanya mtu au taasisi unayoiamini ili kukudanganya ushiriki taarifa nyeti au umtumie pesa.
- POAP
- POAP (Proof of Attendance Protocol) ni beji inayohifadhi rekodi ya kuaminika ya matukio ya maisha yako kwenye mkoba wako, kwa mfano kumaliza somo kwa mafanikio.
- PoS
- (Proof of Stake) Mfumo wa mwafaka ambapo wathibitishaji hufunga stake ili kulinda mtandao.
- primary name
- Jina la ENS lililounganishwa na anwani ya mkoba wako, linalowezesha programu kuonyesha jina lako badala ya anwani ndefu.
- programu ya mkoba
- Programu kwenye kompyuta au simu yako, inayotumika kuunganisha na mkoba wako kwenye blockchain.
- programu ya mthibitishaji
- Programu ambayo nodi ya mthibitishaji huendesha ili kupendekeza na kukagua bloku mpya kwenye mtandao wa Proof of Stake.
- programu za blockchain
- Programu zinazokuwezesha kubadilisha sarafu za kripto, kutumia mitandao ya kijamii ya web3, kutoa michango ya hisani, au hata kujifunza onchain, kama hapa Bankless Academy.
- Proof of Stake
- Mfumo wa mwafaka unaochagua kwa nasibu watengenezaji wa bloku kulingana na stake ambayo kila mshiriki amefunga kwenye itifaki.
- Proof of Work
- Mfumo wa mwafaka ambapo wachimbaji hutumia nguvu ya kompyuta (yaani "kazi") wakishindana kupendekeza bloku halali.
- rekodi maalum
- Taarifa unayoweka mwenyewe kwenye domeni ya ENS, ikikuruhusu kuambatanisha maelezo ya ziada kama tovuti au viungo vya mitandao ya kijamii, zaidi ya anwani za kawaida.
- rekodi ya kawaida
- Data ya kawaida iliyounganishwa na kikoa cha ENS, kama anwani ya mkoba, avatar au barua pepe.
- RetroPGF
- (Retroactive Public Goods Funding) Mfumo wa kufadhili miradi kulingana na athari waliyoileta huko nyuma.
- rollup
- Suluhisho la Layer 2 linaloshughulikia miamala mingi nje ya mnyororo mkuu, kisha kuituma yote kwa kundi moja, likiongeza kasi ya miamala na kupunguza gharama.
- saini ya kidijitali
- Ushahidi, unaotengenezwa kwa ufunguo wako wa siri, kwamba umeidhinisha ujumbe au muamala. Hufanya kazi kama saini ya mkono, lakini haiwezi kughushiwa.
- sarafu
- Mali ya asili ya blockchain, hutumika zaidi kama fedha ya kurahisisha miamala kwenye mtandao.
- sarafu thabiti
- Tokeni iliyoundwa kudumisha thamani thabiti, mara nyingi ikifungamanishwa 1:1 na sarafu kama dola ya Marekani.
- sarafu ya kripto
- Sarafu inayozaliwa kwenye intaneti, si ya nchi fulani. Badala ya kusimamiwa na benki kuu, mara nyingi huongozwa na watumiaji wake.
- Satoshi Nakamoto
- Muundaji wa Bitcoin anayetumia jina bandia. Hadi leo, hakuna anayejua utambulisho wake halisi.
- seed phrase
- Kundi la maneno ya nasibu ambayo mkoba huzalisha wakati wa usanidi, na hufanya kazi kama ufunguo mkuu wa akaunti ZOTE zinazodhibitiwa na mkoba huo. USISHIRIKI SEED PHRASE YAKO NA MTU YEYOTE KWA SABABU YOYOTE.
- sera ya fedha
- Jinsi benki kuu inavyodhibiti kiasi cha pesa kinachozunguka katika uchumi.
- shambulio la asilimia 51
- Shambulio dhidi ya mwafaka wa blockchain kwa kudhibiti zaidi ya nusu ya nguvu ya kutengeneza bloku kwenye mtandao.
- shambulio la sandwichi
- Shambulio ambapo boti huweka biashara mara moja kabla na baada ya yako ili kusogeza bei, zikipata faida kwa hasara yako.
- sharding
- Mchakato wa kugawanya blockchain moja kuwa minyororo mingi inayofanya kazi sambamba ili kuongeza uwezo wa kupanuka.
- sidechain
- Blockchain tofauti inayofanya kazi sambamba na blockchain kuu, iliyounganishwa kwa daraja, yenye wathibitishaji na usalama wake.
- slashing
- Adhabu kwenye mitandao ya Proof of Stake inayoharibu sehemu ya stake ya mthibitishaji kwa udanganyifu unaothibitika, kama kusaini bloku mbili zinazopingana.
- soko la kati
- (CEX) Jukwaa la kati linaloratibu biashara ya sarafu za kripto kwa ada, kama soko la hisa.
- soko lililogatuliwa
- (DEX) Itifaki inayowezesha kubadilishana bila kuhitaji wapatanishi wa kuaminika.
- solo staker
- Mwendeshaji wa nodi anayeendesha nodi ya mthibitishaji kwa kujitegemea.
- solo staking
- Kuendesha nodi yako mwenyewe ya mthibitishaji ili kushughulikia miamala kwenye mifumo ya Proof of Stake.
- spot ETF
- ETF inayoshikilia mali halisi, kama bitcoin, ikiwaruhusu watu kuwekeza ndani yake kupitia soko la kawaida la hisa.
- stake
- Kiasi cha mali ya kifedha kilichofungwa kwenye itifaki ya sarafu ya kripto. Kinaonyesha dhamira ya kifedha ya mtu kwa itifaki hiyo, yaani kuweka kitu chake mwenyewe hatarini.
- staking
- Kufunga kwa muda sehemu ya kripto yako kwenye mkataba mahiri kwa kipindi maalum ili kupata riba ("tuzo").
- staking kwenye soko la kati
- Kufunga tokeni kupitia soko la kati ili kuzalisha tuzo.
- staking ya kurudia
- Kutumia tena tokeni za Ether zilizo kwenye staking ili kusaidia kulinda na kuthibitisha itifaki nyingine, ili kupata tuzo.
- sugu kwa udhibiti
- Hakuna serikali wala kampuni yenye uwezo wa kuamua kinachoruhusiwa na kisichoruhusiwa.
- tabaka la ukamilishaji
- Tabaka la "chini" kabisa la blockchain, linalorekodi maelezo ya ubadilishanaji wa mali kutoka miamala iliyokamilika. Mainnet ya Ethereum ni tabaka la ukamilishaji kwa mitandao ya Layer 2 ya Ethereum.
- teknolojia ya blockchain
- Aina mpya ya mtandao unaoendeshwa na kompyuta nyingi. Inaongeza safu mpya ya umiliki wa kidijitali kwenye intaneti.
- thamani ya soko
- Thamani ya jumla ya tokeni fulani, au ya sekta nzima ya soko.
- tokeni
- Vitengo vinavyoweza kuwakilisha mali au hati, vilivyojengwa juu ya blockchain iliyopo.
- tokeni ya kati
- Tokeni iliyo katikati ya njia ya badilishano, si ile ya kuanzia wala ya kuishia.
- tokeni ya staking yenye ukwasi
- Tokeni zinazowakilisha ether iliyo kwenye staking. Wamiliki hupata sehemu ya tuzo za staking kulingana na kiasi walichoweka.
- tokeni ya ulaghai
- Tokeni ya sarafu ya kripto inayozinduliwa kwa lengo la kuiba pesa za wawekezaji tu.
- TPS
- (Transactions Per Second) Kipimo cha uwezo wa blockchain kupanuka: idadi ya miamala inayoshughulikiwa kwa sekunde.
- trilema ya blockchain
- Tatizo linaloeleza haja ya sifa zote tatu za blockchain: usalama, uwezo wa kupanuka, na ugatuzi.
- tuzo ya bloku
- Kiasi cha sarafu ya asili anachopewa mpendekezaji wa bloku mpya halali.
- TVL
- (Total Value Locked) Jumla ya thamani ya mali iliyohifadhiwa mahali fulani.
- uchimbaji
- Mchakato wa Proof of Work wa kuthibitisha miamala na kuongeza bloku mpya kwenye blockchain, ili kupata tuzo.
- uchimbaji wa kripto
- Kuthibitisha miamala ya blockchain ili kupata tuzo za kripto, hutumika kwenye mitandao ya Proof of Work kama Bitcoin.
- Mtindo wa biashara ambapo watumiaji wanatumiwa vibaya kupitia ada kubwa, uvunaji wa data na masharti yasiyo ya haki.
- udanganyifu
- Katika uchumi wa blockchain: miamala ya udanganyifu au ya kughushi, inayotumiwa kubadilisha kiasi cha kripto kinachomilikiwa.
- udanganyifu wa kijamii
- Kumshawishi mtu ashiriki taarifa nyeti au za siri kama manenosiri au seed phrase.
- uelekezaji wa badilishano
- Kupanga njia inayofuatwa kutoka tokeni ya kuanzia hadi tokeni ya mwisho katika biashara.
- uelekezaji wa siri wa miamala
- Kutuma miamala moja kwa moja kwa wajenzi wa bloku badala ya foleni ya hadharani, ili kuificha dhidi ya boti za utangulizaji wa muamala.
- ufadhili wa kipeo cha pili
- Mfumo wa ufadhili wa umati unaokuza rasilimali zilizopo, ambapo kila mchango wa mtu binafsi, wa ukubwa wowote, hufanya kazi kama kura. Kadri wafadhili wanavyoongezeka, ndivyo athari inavyokuwa kubwa!
- ufunguo wa siri
- Ufunguo wa siri hukupa uwezo wa kufikia mkoba wako, ukikuruhusu kutuma mali za kripto kwenye mikoba mingine.
- ufunguo wa umma
- Msimbo unaotokana na ufunguo wako wa siri, ambao ni salama kuushiriki. Anwani ya mkoba wako hutokana na ufunguo wa umma.
- ugatuzi
- Kuhamisha udhibiti kwa watu wengi badala ya mamlaka moja.
- ugavi unaozunguka
- Idadi ya sarafu au tokeni za sarafu fulani ya kripto zinazopatikana hadharani sokoni kwa ajili ya biashara.
- ugavi wa juu kabisa
- Idadi kubwa zaidi ya sarafu au tokeni zitakazowahi kuwepo kwa sarafu fulani ya kripto.
- uhaba
- Kuwa na ugavi mdogo.
- uhifadhi binafsi
- Njia ya kushikilia mali zako ambapo wewe pekee ndiye unayeweza kuzifikia.
- ukwasi
- Kiasi cha tokeni kinachopatikana kwa kubadilishana.
- usalama
- Uwezo wa blockchain kustahimili majaribio ya udukuzi, matumizi mabaya ya msimbo na mashambulio ya kiuchumi, na kuendelea kufanya kazi kama kawaida.
- usawa wa fursa
- Kanuni ya haki ambapo kila mtu ana nafasi sawa ya kufanikiwa bila kujali asili yake au mazingira yake.
- ushahidi wa udanganyifu
- Ushahidi unaoonyesha kwamba muamala si halali na kwamba udanganyifu umetokea.
- usimbaji fiche
- Mchakato wa kugeuza taarifa kuwa msimbo wa siri na salama, ili kuzuia wasioruhusiwa kuzifikia.
- utambulisho wa onchain
- Utambulisho wa hadharani unaojengwa kutokana na shughuli na rekodi zako za blockchain, kama jina la ENS lililounganishwa na anwani ya mkoba wako.
- utangamano
- Uwezo wa kuunganisha mikataba mahiri na programu zilizopo kama vipande vya ujenzi ili kutengeneza bidhaa mpya.
- utangulizaji wa muamala
- Kuona muamala wa mtu unaosubiri kisha kulipa ili wako upitishwe kwanza, ukipata faida kwa hasara yake.
- utawala wa mtandao
- Mchakato ambao jumuiya iliyogatuliwa hutumia kufikia makubaliano kuhusu vipengele na maboresho ya mtandao.
- utawala wa onchain
- Mfumo wa kiotomatiki unaosimamia mabadiliko ya muundo wa blockchain.
- utelezi wa bei
- Tofauti kati ya bei unayotarajia na bei unayopata biashara yako inapotekelezwa.
- uthibitishaji wa hatua mbili
- Safu ya ziada ya usalama inayohakikisha kuwa mtu anayejaribu kuingia kwenye akaunti ya mtandaoni ndiye mwenyewe.
- uthibitisho
- Ushahidi uliotiwa saini kwamba jambo fulani ni kweli. Kwenye Ethereum, wathibitishaji hutuma uthibitisho wakipiga kura kwamba bloku ni halali.
- uthibitisho wa uhalali
- Uthibitisho wa kihisabati kwamba kundi la miamala ni sahihi, unaoruhusu blockchain kuhakiki bila kurudia kazi yote.
- uundaji wa thamani
- Mtindo wa biashara unaolenga kutengeneza bidhaa na huduma bunifu za ubora wa juu kwa watumiaji na kwa uchumi.
- uuzaji wa dhamana
- Kuuzwa kiotomatiki kwa dhamana ya mkopaji pale thamani yake inaposhuka chini mno kufunika mkopo kwa usalama.
- uwakilishi
- Kumpa mtu mwingine jukumu fulani, kwa mfano kumkabidhi uwezo wako wa kupiga kura kwa tokeni.
- uwezo wa kubadilishana
- Sifa ya kuweza kubadilishwa: kila kipande kina thamani ileile na kinaweza kuchukua nafasi ya kingine, kama noti moja ya dola kwa nyingine.
- uwezo wa kupanuka
- Uwezo wa blockchain kushughulikia kazi, miamala na matumizi yanayoongezeka bila usumbufu mkubwa kwa watumiaji.
- veto
- Kura ya kukataa pendekezo la utawala.
- wa uhifadhi binafsi
- Njia ya kushikilia mali zako ambapo wewe pekee ndiye unayeweza kuzifikia.
- watoa huduma za staking
- Majukwaa ya kidijitali yanayotoa huduma za staking, mara nyingi kupitia mabwawa ya staking.
- Web2
- Intaneti ya majukwaa ya kati na akaunti, isiyo na miundombinu ya blockchain.
- Web3
- Humaanisha intaneti ya blockchain, ambapo watumiaji wanaweza kuhifadhi mali na data zao wenyewe.
- ya kati
- Hali ambapo mhusika mmoja anadhibiti mfumo mzima.
- ya umma
- Blockchain za umma huruhusu mtu yeyote kuona daftari la blockchain.
- yenye ukwasi
- Katika uchumi wa blockchain: uwezo wa kutumia mali ya kidijitali kwa urahisi katika biashara au kwenye mikataba mahiri.
- yield farm
- Itifaki ya DeFi ambapo watumiaji huweka tokeni ili kupata tuzo. Yield farming maana yake ni kufuatilia tuzo bora zaidi kati ya hizi.
- zero-knowledge
- Njia ya kihisabati inayomruhusu mtu kuthibitisha kwamba kauli ni sahihi bila kufichua taarifa nyingine zozote kuihusu.
- ZK Rollup
- Rollup ya Layer 2 inayotumia uthibitisho wa zero-knowledge kuthibitisha kihisabati kwamba miamala yake ya kundi ni halali kwenye blockchain ya Layer 1.