Thuật ngữ | Bankless Academy

Đợt phân phát tài sản crypto miễn phí cho người dùng.

Viết tắt của Capital Allocation Protocol. Một giao thức mã nguồn mở giúp các nhóm phân bổ nguồn vốn chung một cách hiệu quả và minh bạch.

(Automated Market Maker) Hệ thống ghép lệnh giao dịch dựa trên một thuật toán công khai.

Một mục dữ liệu phổ biến gắn với tên miền ENS, như địa chỉ ví, ảnh đại diện hoặc email.

Mục dữ liệu do người dùng tự đặt, gắn với một tên miền ENS, cho phép bạn thêm thông tin ngoài địa chỉ, như website hay liên kết mạng xã hội.

Hệ thống tiền tệ trong đó giá trị đồng tiền của một quốc gia gắn trực tiếp với vàng.

Khả năng của một blockchain trong việc chống lại các nỗ lực tấn công, khai thác lỗ hổng mã nguồn và lỗ hổng kinh tế, mà vẫn hoạt động bình thường.

Dịch vụ đặt tên trên mạng Base, cho phép ví có tên dễ đọc kết thúc bằng .base.eth.

Bằng chứng cho thấy một giao dịch không hợp lệ và đã có gian lận xảy ra.

Bằng chứng toán học cho thấy một lô giao dịch là chính xác, giúp blockchain xác minh mà không phải làm lại toàn bộ công việc.

Cách trao đổi giữa nhiều người, trong đó các bên không cần có mặt cùng lúc khi nhắn tin.

Bên gửi tài sản vào để nhận lãi.

Tổ chức tài chính được giao trách nhiệm giữ an toàn tài sản của bạn.

Một người hoặc tổ chức được đối xử bình đẳng.

Tổ chức hoặc dịch vụ kết nối mọi người, để hỗ trợ một cuộc trao đổi giá trị hoặc thông tin.

Nguyên tắc công bằng, theo đó ai cũng có cơ hội thành công như nhau bất kể xuất thân hay hoàn cảnh.

Vùng dữ liệu tạm thời và rẻ trong khối Ethereum, được các Layer 2 dùng để đăng các lô giao dịch của mình.

Hệ thống lưu giữ bản ghi các giao dịch tiền mã hóa trên rất nhiều máy tính khắp thế giới.

Sổ cái công khai ghi lại các giao dịch và quyền sở hữu trên mạng Ethereum.

Bài toán mô tả việc một blockchain cần đủ cả 3 phẩm chất: bảo mật, khả năng mở rộng và sự phi tập trung.

Ký hiệu thị trường của bitcoin.

Hai loại tiền mã hóa đi cùng nhau, tạo nên một pool thanh khoản.

Kết nối cho phép hai mạng blockchain khác nhau trao đổi thông tin và tài sản với nhau.

Hợp đồng cầu nối tự kiểm tra các lệnh rút tiền, nhờ đó không cần tin vào bất kỳ bên có thẩm quyền nào bên ngoài.

(Centralized Exchange) Nền tảng điều phối việc giao dịch tiền mã hóa và thu phí, giống như một sàn chứng khoán.

Nhìn thấy giao dịch đang chờ của người khác rồi trả thêm phí để giao dịch của mình được xử lý trước, kiếm lời trên phần thiệt của họ.

Dùng tài sản crypto của bạn để trả cho hàng hóa hoặc dịch vụ.

Việc tiêu cùng một khoản tiền số hai lần. Đồng thuận blockchain sinh ra để ngăn điều này mà không cần một cơ quan trung ương.

Cách ngân hàng trung ương quản lý lượng tiền đang lưu thông trong nền kinh tế.

Không chính phủ hay công ty nào có quyền quyết định điều gì được phép và điều gì không.

Liên kết các khối dữ liệu lại với nhau thành một cơ sở dữ liệu không thể sửa đổi.

Bằng chứng do khóa riêng tư của bạn tạo ra, cho thấy bạn đã chấp thuận một thông điệp hoặc giao dịch. Nó hoạt động như chữ ký tay nhưng không thể giả mạo.

Một xác nhận có chữ ký rằng điều gì đó là đúng. Trên Ethereum, các validator công bố chứng thực để bỏ phiếu rằng một khối là hợp lệ.

Phần mềm mà một node validator chạy để đề xuất và kiểm tra khối mới trên mạng Proof of Stake.

Trong kinh tế blockchain: khả năng dễ dàng dùng một tài sản số để giao dịch, hoặc dùng trong hợp đồng thông minh.

Tài sản gốc của một blockchain, chủ yếu dùng như đồng tiền để thực hiện giao dịch trên mạng lưới.

Công cụ gom nhiều nguồn lại để đưa ra lựa chọn có lợi nhất.

Blockchain công khai cho phép bất kỳ ai cũng xem được sổ cái.

Một loại mạng lưới mới, chạy trên rất nhiều máy tính. Nó thêm một lớp sở hữu số cho internet.

Cách một mạng blockchain xác định giao dịch nào là hợp lệ và giao dịch nào là gian lận.

(Cryptocurrency) Các đồng tiền sinh ra từ internet, không thuộc một quốc gia nào. Thay vì do ngân hàng trung ương quản lý, chúng thường do chính người dùng quản trị.

Cụm từ khôi phục là danh sách 12 đến 24 từ, dùng để tạo ra khóa công khai và khóa riêng tư của ví.

Nhóm từ ngẫu nhiên do ví tạo ra khi cài đặt, đóng vai trò chìa khóa chủ cho TẤT CẢ tài khoản mà ví đó kiểm soát. TUYỆT ĐỐI KHÔNG CHIA SẺ CỤM TỪ KHÔI PHỤC VỚI BẤT KỲ AI, VÌ BẤT KỲ LÝ DO GÌ.

Danh tính công khai được dựng lên từ hoạt động và hồ sơ blockchain của bạn, ví dụ một tên ENS gắn với địa chỉ ví.

(Decentralized Autonomous Organization) Mô hình tổ chức dùng công nghệ blockchain để tự động hóa việc bỏ phiếu và quản lý.

“Ứng dụng phi tập trung”, kết nối với các blockchain và mạng lưới phi tập trung.

Hệ thống chính quyền trong đó người dân nắm quyền lực bằng cách giữ vai trò then chốt trong việc ra quyết định.

Một dấu hiệu báo trước nguy hiểm.

(Decentralized Finance) Bộ công cụ tài chính tự lưu ký, chạy trên blockchain.

(Decentralized Exchange) Giao thức cho phép trao đổi mà không cần bên trung gian đáng tin cậy.

Giao thức gom thanh khoản từ nhiều DEX vào một giao diện duy nhất.

(dApps) Các dịch vụ trực tuyến dùng tự động hóa để giảm phí và cải thiện trải nghiệm người dùng.

Các công ty hoặc tổ chức kiểm soát hoạt động trực tuyến, đặt ra luật lệ và mức phí, quản lý dữ liệu và nội dung theo cách thường ưu tiên lợi ích của họ hơn nhu cầu người dùng.

Hoạt động dưới một cái tên tự chọn để che giấu danh tính thật.

Mức thay đổi giá tối đa mà bạn chấp nhận cho một lệnh. Nếu giá đi xa hơn mức này, lệnh sẽ bị hủy.

Chấp nhận rủi ro mất tiền để đổi lấy phần thưởng lớn hơn.

Cách giao dịch gom nhiều lệnh trong một khoảng thời gian ngắn rồi khớp tất cả cùng lúc ở một mức giá chung công bằng.

Bỏ tiền vào một tài sản, như coin hay token, với kỳ vọng giá trị của nó sẽ tăng.

Mã định danh công khai duy nhất của một thực thể trên blockchain.

Việc hoạch định đường đi từ token ban đầu tới token cuối cùng trong một lệnh giao dịch.

Việc gửi giao dịch thẳng tới bên xây dựng khối thay vì vào hàng đợi công khai, nhằm giấu giao dịch khỏi các bot front-running.

Sự nhất trí, tin cậy và bảo mật trên một mạng máy tính phi tập trung như blockchain.

Khoảng thời gian để một số lượng khối nhất định được thêm vào một blockchain.

Tiêu chuẩn cho phép phát hành cả token có thể thay thế lẫn không thể thay thế trên Ethereum, trong cùng một hợp đồng tối ưu.

Tiêu chuẩn cho token có thể thay thế trên Ethereum. Loại token này chia nhỏ được và không độc nhất.

Tiêu chuẩn cho token không thể thay thế trên Ethereum. Loại token này có mã định danh số độc nhất, không thể sao chép hay chia nhỏ.

(Exchange-Traded Fund) Quỹ đầu tư được giao dịch trên thị trường chứng khoán, nắm giữ các tài sản như cổ phiếu, vàng hoặc bitcoin.

ETF nắm giữ chính tài sản đó, ví dụ bitcoin, giúp mọi người đầu tư vào nó qua thị trường chứng khoán truyền thống.

(Ether) Tiền mã hóa gốc của Ethereum. Dùng để thực hiện giao dịch trên mạng lưới, vận hành node validator và nhiều việc khác.

(ETH) Tiền mã hóa gốc của Ethereum. Dùng để thực hiện giao dịch trên mạng lưới, vận hành node validator và nhiều việc khác.

(Fear Of Missing Out) Cảm giác lo lắng vì sợ bị bỏ lỡ điều gì đó.

Phí giao dịch của các mạng blockchain.

Trong kinh tế blockchain: các giao dịch giả mạo hoặc không công bằng, dùng để thay đổi lượng tiền mã hóa đang nắm giữ.

Bản ghi về một lần chuyển giao trên blockchain, bằng tiền hoặc không.

Giao dịch mà phí gas được trả bằng chính token đang giao dịch, hoặc do một bên tài trợ, thay vì bằng coin gốc của mạng lưới.

(OTC) Các giao dịch thực hiện trực tiếp với đối tác tư nhân.

Đơn vị trên blockchain Ethereum, bằng 0,000000001 ETH (một phần tỷ), thường dùng để nói về giá gas.

Sự kiện định kỳ khoảng bốn năm một lần, cắt một nửa phần thưởng cho việc khai thác Bitcoin mới.

Hàm biến mọi dữ liệu đầu vào thành một dấu vân tay duy nhất, có độ dài cố định (mã băm). Tính theo một chiều thì dễ, nhưng đảo ngược lại thì gần như không thể.

Cho phép một thực thể, thường là hợp đồng thông minh, được dùng một lượng token nhất định của bạn trong giao dịch.

Thỏa thuận giữa ví và hợp đồng thông minh, cho phép truy cập có giới hạn hoặc không giới hạn vào một token cụ thể.

Hàng hóa công cộng là hàng hóa hoặc dịch vụ mà mọi thành viên trong xã hội đều dùng được.

Việc đổi từ token này sang token khác.

(Hold On for Dear Life) Tiếng lóng crypto, chỉ việc không bán crypto dù thị trường thế nào.

Đoạn mã máy tính tự động thực thi các điều khoản của một hợp đồng.

Không gian số dễ tiếp cận, nơi thông tin, dịch vụ và giao tiếp mở cho mọi người dùng, không bị các tổ chức tập trung kiểm soát.

Cho phép hai bên giao dịch với nhau nhiều lần mà không cần ghi từng giao dịch lên blockchain.

Khả năng ghép các hợp đồng thông minh và ứng dụng sẵn có như những mảnh lắp ghép để tạo ra sản phẩm mới.

Khả năng của một blockchain trong việc xử lý khối lượng công việc, giao dịch và người dùng ngày càng tăng mà ít gây gián đoạn.

Đặc tính có thể hoán đổi cho nhau: mỗi đơn vị có cùng giá trị và thay được cho đơn vị khác, như tờ tiền này đổi lấy tờ tiền kia.

Khả năng các ứng dụng, token và blockchain khác nhau phối hợp và chia sẻ thông tin với nhau.

Quy trình Proof of Work để xác minh giao dịch và thêm khối mới vào blockchain, đổi lại là phần thưởng.

Việc xác minh giao dịch blockchain để nhận thưởng bằng tiền mã hóa, dùng trên các mạng Proof-of-Work như Bitcoin.

Ở trạng thái có nguồn cung hạn chế.

Hợp đồng thông minh giữ số token được gửi vào và đưa chúng đi sinh lời, trả lại cho người gửi một token đại diện cho phần của họ.

Một đoạn mã tạo ra từ khóa riêng tư và chia sẻ được một cách an toàn. Địa chỉ ví của bạn bắt nguồn từ khóa công khai.

Khóa riêng tư cho phép truy cập vào ví, để bạn gửi tài sản crypto sang các ví khác.

Một nhóm giao dịch trên blockchain.

Không cần sự cho phép của bất kỳ tổ chức nào.

Đặc tính vận hành mà không cần đặt niềm tin vào con người hay tổ chức nào. (Tự động, không thuộc sở hữu của riêng ai.)

Dung lượng trong mỗi khối dùng để lưu giao dịch và dữ liệu.

Đóng góp giá trị để đổi lấy phần thưởng; động từ về tiền trên khối kỹ năng.

Cách dữ liệu được tổ chức và lưu trữ trong công nghệ blockchain.

(Know-Your-Customer) Quy trình xác minh danh tính người dùng theo quy định của nhà nước.

Layer 1 là mạng nền tảng như Bitcoin hoặc Ethereum.

Blockchain mở rộng khả năng xử lý của Ethereum trong khi vẫn kế thừa bảo mật của Ethereum.

Mức giá chung tăng lên và sức mua của đồng tiền giảm xuống.

Layer 1 là mạng nền tảng như Bitcoin hoặc Ethereum.

Các blockchain Layer 1 khác ngoài Ethereum và Bitcoin.

Blockchain mở rộng khả năng xử lý của Ethereum trong khi vẫn kế thừa bảo mật của Ethereum.

Mạng thanh toán xây trên Bitcoin, dùng các kênh thanh toán để việc chi trả hằng ngày trở nên tức thì và rẻ.

Token đại diện cho Ether đã stake. Người nắm giữ nhận một phần phần thưởng staking tương ứng với lượng đã stake.

Đường đi từ token ban đầu tới token cuối cùng trong một lệnh giao dịch.

Tầng “thấp nhất” của một blockchain, nơi ghi lại chi tiết việc trao đổi tài sản từ các giao dịch đã hoàn tất. Mạng chính Ethereum là lớp quyết toán cho các giải pháp mở rộng Layer 2 của Ethereum.

(Liquidity Provider) Người dùng blockchain cho các giao thức mượn token của mình, đổi lại là một phần phí thu được.

Các token đại diện cho Ether đã stake. Người nắm giữ được chia phần thưởng staking theo tỷ lệ số Ether đã stake.

Dấu vân tay số của một thông tin.

Mã định danh duy nhất của mỗi giao dịch. Nó được tạo ra từ dữ liệu giao dịch, chữ ký số của người gửi và một con số dùng một lần để tránh giao dịch trùng lặp.

Mã định danh duy nhất của mỗi khối. Mỗi khối mới đều tham chiếu tới mã băm của khối trước, tạo thành một blockchain nối liền nhau.

Quá trình chuyển thông tin thành mã riêng tư và an toàn, dùng để ngăn truy cập trái phép.

Phần mềm có mã nguồn mà ai cũng xem, chỉnh sửa và cải tiến được.

Mạng blockchain chính đang hoạt động, nơi giao dịch mang giá trị thật, khác với các mạng thử nghiệm. Thường dùng để chỉ Layer 1 của Ethereum.

Máy ảo Ethereum, hay EVM, là phần mềm thực thi các hợp đồng thông minh và tính toán trạng thái của mạng Ethereum.

Các kỹ thuật giúp liên lạc hoặc giao dịch an toàn, ngăn bên ngoài can thiệp.

Token tiền mã hóa lấy chủ đề từ một meme trên internet, thường không có mục đích hay công dụng nào.

Công cụ gom nhiều aggregator khác lại thành một lớp tổng hợp nằm bên trên.

(Maximal Extractable Value) Khoản lợi nhuận mà nhà sản xuất khối có thể thu được nhờ sắp xếp lại, chèn thêm hoặc kiểm duyệt các giao dịch trong khối.

Việc phát hành token tiền mã hóa mới trên một blockchain, có thể là token thay thế được hoặc không thay thế được.

Cách giữ cho giá trị của hai hay nhiều tài sản luôn tương đương nhau.

(Non-fungible Token) Token có ID duy nhất, không thể sao chép, khác với token thay thế được như Ether vốn không có mã định danh riêng.

Kết nối trực tiếp giữa nhiều bên mà không cần bên trung gian.

Ngân hàng quản lý tiền cho cá nhân và doanh nghiệp.

Cơ quan quản lý tiền tệ, ngân hàng và đồng tiền của một quốc gia.

Số coin hoặc token của một loại tiền mã hóa đang được công khai lưu hành để thị trường giao dịch.

Số coin hoặc token nhiều nhất sẽ từng tồn tại của một loại tiền mã hóa.

Người sẵn sàng trả lãi cho bên cho vay để mượn tài sản.

Thành viên cộng đồng Ethereum vận hành một node validator để xử lý giao dịch trên mạng lưới.

Các nền tảng số cung cấp dịch vụ staking, thường thông qua pool staking.

Bên tạo ra phần mềm bạn dùng để truy cập ví. Họ không sở hữu ví của bạn, mà chỉ đóng vai trò cầu nối giúp bạn truy cập tài khoản của mình trên blockchain.

Node validator được thuật toán của mạng lưới chọn để quyết định khối tiếp theo được thêm vào blockchain.

Bên tham gia mạng lưới được chọn để tạo khối giao dịch mới, ví dụ thợ đào hoặc validator.

Đơn vị chuyên trách gom giao dịch thành khối mới, để nhà đề xuất khối công bố ra mạng lưới.

Máy tính chạy phần mềm blockchain, lưu một bản sao của sổ cái và giúp xác minh mạng lưới.

Thiết bị máy tính do một thành viên cộng đồng Ethereum vận hành. Nó xử lý giao dịch trên mạng lưới để nhận phần thưởng.

Mọi hành động hoặc dữ liệu diễn ra bên ngoài blockchain, ví dụ trên máy chủ thông thường hoặc trong các tin nhắn đã ký.

Được ghi lại trên mạng blockchain. Chỉ những hành động thực hiện trên các mạng tiền mã hóa như Ethereum.

Dịch vụ đổi tiền thông thường, như đô la, sang tiền mã hóa. Off-ramp làm điều ngược lại.

Một rollup Layer 2 mặc định coi mọi giao dịch trong lô là hợp lệ, trừ khi có bằng chứng gian lận chứng minh điều ngược lại trong thời gian khiếu nại.

Dịch vụ đưa thông tin bên ngoài, như giá thị trường, lên blockchain để hợp đồng thông minh sử dụng.

(Over the Counter) Các giao dịch thực hiện trực tiếp với đối tác tư nhân.

Thay đổi lớn trong một mạng blockchain, tạo ra hai nhánh: một nhánh theo giao thức cũ và một nhánh theo giao thức mới.

Cách token được chia cho các nhóm bên liên quan khác nhau.

Lượng coin gốc trao cho bên đề xuất một khối hợp lệ mới.

Không có cơ quan hay thực thể đơn lẻ nào kiểm soát hệ thống.

Một dạng tấn công social engineering, trong đó kẻ tấn công giả làm người hoặc tổ chức đáng tin để lừa nạn nhân chia sẻ thông tin nhạy cảm hoặc gửi tiền cho chúng.

Lá phiếu bác bỏ một đề xuất quản trị.

POAP (Proof of Attendance Protocol) là một huy hiệu lưu lại dấu vết đáng tin cậy về những trải nghiệm trong ví của bạn, ví dụ như hoàn thành một bài học.

Trên Ethereum: các hợp đồng thông minh, qua đó staker cung cấp Ether cho node validator của một staker khác.

Một kho token chung, giúp mọi người hoán đổi token mà không cần cấp phép.

(Proof of Stake) Cơ chế đồng thuận trong đó validator khóa phần stake của mình lại để bảo vệ mạng lưới.

Cơ chế đồng thuận chọn ngẫu nhiên nhà sản xuất khối dựa trên lượng stake mà mỗi người tham gia đã khóa vào giao thức.

Cơ chế đồng thuận trong đó thợ đào bỏ ra sức mạnh tính toán (phần “công việc”) để cạnh tranh đề xuất khối hợp lệ.

Quy trình để một cộng đồng phi tập trung thống nhất với nhau về các tính năng và bản nâng cấp của mạng lưới.

Hệ thống tự động điều phối mọi thay đổi trong cấu trúc của một blockchain.

Khả năng tự quyết định hành động của mình, thay vì đi theo khuôn khổ do người khác đặt ra.

Việc dùng lại số Ether đã stake để giúp bảo vệ và xác thực các giao thức khác, đổi lại là phần thưởng.

(Retroactive Public Goods Funding) Cơ chế tài trợ cho các dự án dựa trên tác động mà chúng đã tạo ra trong quá khứ.

Giải pháp mở rộng Layer 2 xử lý nhiều giao dịch bên ngoài chuỗi chính, rồi đăng chúng lên thành một lô, giúp tăng thông lượng và giảm chi phí.

Rủi ro bên kia không thực hiện đúng phần của mình trong một thỏa thuận.

(DEX) Giao thức cho phép trao đổi mà không cần bên trung gian đáng tin cậy.

(CEX) Nền tảng tập trung điều phối việc giao dịch tiền mã hóa và thu phí, giống như một sàn chứng khoán.

Người tạo ra Bitcoin dưới một bí danh. Đến nay vẫn chưa ai biết danh tính thật của họ.

Quá trình chia một blockchain thành nhiều chuỗi chạy song song với nhau để tăng khả năng mở rộng.

Một blockchain riêng chạy song song với blockchain chính, nối với nhau bằng cầu nối, có validator và cơ chế bảo mật riêng.

Hình phạt trên mạng Proof of Stake, hủy một phần stake của validator khi có bằng chứng gian lận, ví dụ ký hai khối mâu thuẫn nhau.

Việc thao túng ai đó để họ chia sẻ thông tin nhạy cảm hoặc bí mật, như mật khẩu hay cụm từ khôi phục.

Người vận hành node chạy một node validator độc lập.

Việc tự chạy node validator của mình để xử lý giao dịch trong hệ thống Proof of Stake.

Bên chuyên trách cạnh tranh với những bên khác để thực hiện ý định của người dùng ở mức giá tốt nhất có thể.

Bản ghi tất cả các giao dịch đã từng diễn ra.

Danh sách các lệnh mua và bán ở nhiều mức giá. Sàn giao dịch truyền thống khớp lệnh dựa trên danh sách này.

Token được thiết kế để giữ giá trị ổn định, thường neo giá theo tỷ lệ 1:1 với một đồng tiền như đô la Mỹ.

Lượng tài sản tài chính được khóa vào một giao thức tiền mã hóa. Nó thể hiện cam kết tài chính của một người với giao thức: họ cũng có phần để mất nếu làm sai.

Thành viên cộng đồng Ethereum cung cấp Ether cho một node validator để nhận phần thưởng.

Việc tạm khóa một phần crypto của bạn vào hợp đồng thông minh trong một khoảng thời gian nhất định để nhận lãi (“phần thưởng”).

Khóa token thông qua một sàn giao dịch tập trung để nhận phần thưởng.

Tình trạng nguồn cung hạn chế.

Việc chuyển quyền kiểm soát cho nhiều cá nhân thay vì một cơ quan duy nhất.

Việc quyền lực trên toàn hệ thống dồn về một cơ quan hoặc thực thể duy nhất.

Việc giao một trách nhiệm cụ thể cho người khác, ví dụ ủy quyền quyền bỏ phiếu bằng token.

Mức độ mà chính lệnh của bạn làm dịch chuyển giá trên một DEX, tùy theo quy mô lệnh.

Bất cứ thứ gì có giá trị được lưu trữ dưới dạng số.

Tài sản mà người đi vay cam kết với bên cho vay để bảo đảm khoản vay sẽ được hoàn trả.

Cơ chế gây quỹ cộng đồng giúp khuếch đại nguồn lực sẵn có, trong đó mỗi khoản đóng góp dù lớn hay nhỏ đều đóng vai trò như một lá phiếu. Càng nhiều người ủng hộ, tác động càng lớn!

Cách làm kinh doanh tập trung vào việc tạo ra sản phẩm và dịch vụ mới mẻ, chất lượng cao cho người dùng và cho nền kinh tế.

Một cuộc tấn công vào đồng thuận của blockchain bằng cách kiểm soát hơn một nửa sức mạnh tạo khối của mạng lưới.

Kiểu tấn công trong đó bot đặt lệnh ngay trước và ngay sau lệnh của bạn để đẩy giá, chúng kiếm lời còn bạn chịu thiệt.

Khi một cơ quan hoặc thực thể duy nhất kiểm soát toàn bộ hệ thống.

Tên ENS gắn với địa chỉ ví của bạn, giúp các ứng dụng hiển thị tên thay vì một địa chỉ dài.

Lượng token có sẵn để giao dịch.

Việc tự động bán tài sản thế chấp của người đi vay khi giá trị của nó giảm quá thấp, không còn đủ an toàn để bảo đảm cho khoản vay.

Số giao dịch một blockchain xử lý được cùng lúc, thường đo bằng số giao dịch mỗi giây (TPS).

Người tham gia mạng Proof of Work như Bitcoin, cạnh tranh để đề xuất khối mới và nhận phần thưởng.

Khoảng thời gian cần để một giao dịch được xác nhận.

Phương tiện trao đổi, đơn vị tính toán và nơi lưu trữ giá trị, dùng để thực hiện các giao dịch hàng hóa và dịch vụ.

Đồng tiền sinh ra từ internet, không thuộc một quốc gia nào. Thay vì do ngân hàng trung ương quản lý, nó thường do chính người dùng quản trị.

Đồng tiền quốc gia không được bảo chứng bằng hàng hóa như vàng, mà có giá trị nhờ niềm tin của công chúng vào bên phát hành.

Đồng tiền có các đặc tính do cộng đồng thống nhất, thay vì do một tổ chức đặt ra.

Sự bảo đảm rằng một giao dịch blockchain đã được xác nhận là vĩnh viễn, không thể đảo ngược hay thay đổi.

Nguyên tắc đối xử bình đẳng với mọi người tham gia, không thiên vị bất kỳ người dùng hay nhóm nào.

Cơ chế không thiên vị hay phân biệt đối với bất kỳ ai.

Đơn vị đại diện cho tài sản hoặc quyền sở hữu, được tạo ra trên một blockchain sẵn có.

Token tiền mã hóa được tạo ra chỉ nhằm chiếm đoạt tiền của nhà đầu tư.

Token nằm ở giữa một lộ trình giao dịch, không phải token đầu hay token cuối.

Công ty hoặc tổ chức tạo ra một stablecoin và quản lý khoản dự trữ bảo chứng cho giá trị của nó.

(Transactions Per Second) Thước đo khả năng mở rộng của một blockchain: số giao dịch nó xử lý được mỗi giây.

Đổi tài sản hoặc tiền lấy thứ gì đó có giá trị.

Cách làm kinh doanh bóc lột người dùng bằng phí cao, thu thập dữ liệu và điều khoản bất công.

Công cụ tra cứu và khám phá dữ liệu blockchain.

Ứng dụng lưu mật khẩu một cách an toàn và tạo được mật khẩu mạnh, riêng biệt cho từng tài khoản.

Chênh lệch giữa mức giá bạn mong đợi và mức giá thực tế khi lệnh được khớp.

Cách nắm giữ tài sản mà chỉ mình bạn có quyền truy cập.

(Total Value Locked) Tổng giá trị tài sản đang được lưu giữ tại một nơi cụ thể.

Giao một trách nhiệm cụ thể cho người khác, ví dụ ủy quyền quyền bỏ phiếu bằng token.

Các ứng dụng blockchain cho phép bạn hoán đổi tiền mã hóa, dùng mạng xã hội web3, quyên góp từ thiện, hay thậm chí học on-chain như tại Bankless Academy.

Ứng dụng trên máy tính hoặc điện thoại, dùng để kết nối với ví của bạn trên blockchain.

Người tham gia mạng Proof of Stake, khóa phần stake để kiểm tra giao dịch và đề xuất khối, nhận phần thưởng khi làm việc trung thực.

Ví là ứng dụng hoặc thiết bị dùng để gửi và nhận tài sản crypto trên blockchain.

Loại ví tự lưu ký được giữ trên thiết bị ngoại tuyến.

Với ví lưu ký, một bên khác nắm giữ khóa riêng tư, nên bên đó kiểm soát quyền truy cập vào tài sản crypto của bạn.

Loại ví tự lưu ký luôn kết nối với internet.

Loại ví tự lưu ký giữ khóa riêng tư ngoại tuyến trong một thiết bị phần cứng.

Ví vận hành bằng hợp đồng thông minh thay vì bằng một khóa riêng tư duy nhất, nhờ đó có thêm các tính năng như khôi phục tài khoản và đăng nhập bằng passkey.

Ứng dụng giúp bạn lưu trữ tiền mã hóa, rồi gửi, nhận hoặc chi tiêu.

(Còn gọi là: ví không lưu ký) Với ví tự lưu ký, chỉ mình bạn nắm khóa riêng tư, và khóa đó kiểm soát tài sản crypto của bạn.

Vòng lặp tự khuếch đại, khi giá giảm buộc phải có những hành động đẩy giá xuống sâu hơn nữa, như đã xảy ra với một số stablecoin thuật toán.

Tổng giá trị của một token, hoặc của cả một mảng thị trường.

Internet của các nền tảng và tài khoản tập trung, không có hạ tầng blockchain.

Chỉ internet của các blockchain, nơi người dùng tự lưu ký được tài sản và dữ liệu của mình.

Một lớp bảo mật bổ sung, giúp chắc chắn rằng người đang truy cập một tài khoản trực tuyến đúng là chủ tài khoản đó.

Yêu cầu giao dịch có chữ ký, mô tả kết quả bạn muốn, kiểu “hoán đổi X lấy ít nhất Y”, còn việc tìm lộ trình tốt nhất để cho các bên chuyên trách lo.

Giao thức DeFi nơi người dùng gửi token vào để nhận phần thưởng. Yield farming là việc đi tìm những phần thưởng tốt nhất trong số đó.

Phương pháp toán học cho phép một bên chứng minh rằng một tuyên bố là đúng mà không tiết lộ thêm bất kỳ thông tin nào về nó.

Một rollup Layer 2 dùng bằng chứng zero-knowledge để chứng minh bằng toán học rằng lô giao dịch của nó là hợp lệ trên blockchain Layer 1.