Zrozumieć standardy tokenów Ethereum

Najważniejsze wnioski

• Standardy tokenów na Ethereum to z góry określone reguły i funkcje służące do wdrażania tokenów.

• Najpopularniejsze standardy tokenów Ethereum to ERC-20, ERC-721 i ERC-1155.

• Każdy standard daje inny poziom wymienialności, co pozwala tworzyć zarówno pospolite, jak i unikatowe aktywa on-chain.

• Standardy zapewniają tokenom interoperacyjność w całym ekosystemie Ethereum: dAppom łatwo dodać nowy token, a tobie łatwo z niego korzystać.

Czym są standardy tokenów Ethereum?

Na Ethereum i w jego sieciach Layer 2 żyją miliony różnych tokenów, każdy o innych właściwościach i zastosowaniach. Jak sieć ma zapewnić im płynną obsługę w całym ekosystemie dAppów, bez godzin pracy deweloperów nad każdym tokenem z osobna? I jak użytkownicy mają poznać kluczowe cechy tokena, nie przekopując się przez dokumentację?

Tu wkraczają standardy tokenów.

Te szablony i zestawy reguł zapewniają interoperacyjność tokenów w całym ekosystemie Ethereum. dAppy muszą obsłużyć tylko kilka wspólnych standardów, a nie tysiące pojedynczych tokenów. Odkrywcom takim jak ty wystarczy spojrzeć na standard tokena, aby wiedzieć, co ten token potrafi na Ethereum.

Standardy tokenów określają:

• Jak ma być napisany inteligentny kontrakt tokena.

• Wspólny zestaw funkcji, które musi obsługiwać każdy token tego typu, aby dowolny dApp umiał z nim pracować.

Obecnie na Ethereum powszechnie stosuje się trzy standardy tokenów:

1. ERC-20: standard dla tokenów łatwo wymienialnych (fungible).

   Na przykład tokeny USDC i UNI.

2. ERC-721: standard dla tokenów unikatowych (niewymienialnych), znanych jako NFT.

   Na przykład NFT z kolekcji Bored Ape Yacht Club.

3. ERC-1155: standard obsługujący w jednym kontrakcie tokeny wymienialne i niewymienialne.

   Na przykład przedmioty w grze wideo Web3.

Pewnie zastanawiasz się teraz: „czym właściwie jest wymienialność?”.

Przyjrzyjmy się temu pojęciu z tradycyjnej ekonomii, aby zrozumieć jego wagę w ekosystemie Ethereum.

Wymienialność a niewymienialność

„Wymienialność” to cecha aktywa lub dobra ekonomicznego, która oznacza dwie rzeczy:

• W obrocie jednostki aktywa można wymieniać jedna za drugą bez zmiany wartości.

  (1 USD można wymienić na inny 1 USD, na cztery monety 25¢ albo na dwadzieścia monet 5¢.)

• Po podzieleniu mniejsze części zachowują podstawowe cechy całości.

  (1 USD rozmieniony na cztery monety 25¢ nadal przechowuje wartość i pozwala robić zakupy.)

Przykłady aktywów wymienialnych to ropa, waluty fiat, obligacje skarbowe i akcje spółek. Takie nieunikatowe aktywa łatwo wymienić i podzielić.

Z kolei „niewymienialność” oznacza:

• Aktywo ma unikatowe cechy, które odróżniają je od innych i nadają mu własną wartość.

  (Obraz Van Gogha wyceniany jest inaczej niż płótno debiutującego artysty, ze względu na wygląd, rzadkość, poziom warsztatu i renomę autora.)

• Podział zmienia jego podstawowe cechy.

  (Obraz pocięty na cztery części daje fragmenty, które nie przypominają jeden drugiego, a każdy może mieć inną wartość. Znika też pierwotny zamysł dzieła.)

Przykłady aktywów niewymienialnych to nieruchomości, dzieła sztuki, tożsamości cyfrowe i certyfikaty. Przez swoje unikatowe cechy trudniej je wymienić i podzielić.

Gdy nie wiesz, czy coś jest wymienialne, zadaj sobie pytanie: „jak łatwo to wymienić i podzielić?”. Jeśli trudno, prawdopodobnie jest niewymienialne.

Ethereum chce zostać „warstwą rozliczeniową światowej gospodarki”. Obsługa aktywów wymienialnych i niewymienialnych pozwala przenieść tradycyjne klasy aktywów on-chain i tworzyć zupełnie nowe.

Standardy i funkcje tokenów

Wdrażając nowy kontrakt tokena na Ethereum, twórca aktywa wybiera jeden z istniejących standardów. Ten nadaje tokenowi początkowe właściwości, zwane funkcjami: całkowitą podaż, możliwość przesyłania do innego portfela czy zakres przechowywanych informacji.

ERC-20 korzysta na przykład z takich funkcji:

1. totalSupply: określa całkowitą podaż tokena ERC-20.

Całkowita podaż mówi o ważnych cechach tokena, takich jak wartość i dystrybucja.

2. balanceOf: sprawdza saldo tokenów pod wskazanym adresem.

Dzięki temu usługi i platformy sprawdzą saldo portfela, zanim wykonają zleconą transakcję.

3. transfer: przesyła tokeny z twojego adresu na inne adresy.

Za każdym razem, gdy wysyłasz token z portfela do innego portfela, korzystasz z funkcji transfer.

4. approve: pozwala adresowi (zwykle inteligentnemu kontraktowi) automatycznie działać w imieniu portfela do określonej kwoty.

Tą funkcją zezwalasz platformie lub usłudze na automatyczne użycie części środków i wykonywanie transakcji.

5. allowance: zwraca kwotę, którą dany podmiot może wydać z portfela.

Platforma sprawdza nią, ile środków ma zatwierdzone i czy wykona transakcję bez twojego ręcznego podpisu.

Standaryzacja tworzenia tokenów daje ekosystemowi Ethereum kompozycyjność. Deweloper budujący zdecentralizowaną giełdę (DEX) może obsłużyć każdy token zgodny z ERC-20, bo wszystkie zachowują się podobnie. Nie musi dodawać osobnej obsługi dla każdego tokena z listy.

Podobnie twórca rynku NFT musi tylko dostosować platformę do standardów ERC-721 i ERC-1155, aby obsłużyć wszystkie NFT powstałe na Ethereum.

Skoro znasz już standardy, wymienialność i funkcje, przyjrzyjmy się zastosowaniom trzech głównych standardów Ethereum.

ERC-20: tokeny wymienialne

ERC-20 to standard, który określa zasady tworzenia kontraktów tokenów wymienialnych.

Token ERC-20 może być wszystkim, od memecoina po środek płatniczy na zdecentralizowanym rynku. Zwykle mieści się w jednej z czterech kategorii:

1. Token użytkowy: pełni konkretną rolę w ekosystemie aplikacji lub platformy.

Przykład: Chainlink (LINK) służy do opłacania operatorów, którzy dostarczają inteligentnym kontraktom dane ze świata, na przykład ceny rynkowe.

2. Token zarządzania: daje posiadaczom prawo głosu w decyzjach platformy.

Przykład: posiadacze Ethereum Name Service (ENS) głosują nad propozycjami zmian w protokole rejestru domen.

3. Stablecoin: zaprojektowany tak, by trzymać stabilną wartość, zwykle równą dolarowi amerykańskiemu.

Przykłady: Tether (USDT), USD Coin (USDC) oraz nowsi gracze, jak USDS od Sky.

4. Token inwestycyjny: reprezentuje własność aktywa bazowego, na przykład akcji spółki.

Przykład: tokenizowane fundusze inwestycyjne, jak fundusze rynku pieniężnego, które duzi zarządzający zaczęli emitować on-chain w 2024 roku.

Jeden token może należeć do kilku kategorii naraz. Token zarządzania bywa też użytkowy w ramach platformy.

Tokeny ERC-20 kupisz łatwo na DEX-ie takim jak Uniswap albo na scentralizowanej giełdzie, jak Binance czy Coinbase.

ERC-721: tokeny niewymienialne

ERC-721 to standard określający zasady tworzenia i używania tokenów niewymienialnych na Ethereum. Gwarantuje, że każdy powstały NFT jest dowodliwie unikatowy.

Do czego służą tokeny ERC-721?

1. Własność aktywów: tokeny ERC-721 często reprezentują własność unikatowych aktywów cyfrowych i rzeczywistych. Ten wpis z Podręcznika Odkrywcy ma 100 osobno numerowanych egzemplarzy, które można nie tylko przeczytać, ale i mieć na własność, jak książkę na cyfrowej półce. Możesz go mintować i zatrzymać, klikając złoty przycisk „Collect Entry” u góry. Tak samo działają „Datadisk Collectibles” od Bankless Academy.

2. Subskrypcje i członkostwa: twórcy, artyści, kluby i firmy już wykorzystują NFT jako subskrypcje, bilety na wydarzenia i karty członkowskie. Dowodliwa unikatowość sprawia, że każdy egzemplarz ze stałej puli jest przypisany do jednej osoby.

3. Nagrody lojalnościowe: Starbucks prowadził do marca 2024 roku program Odyssey, w którym uczestnicy wykonywali zadania i zdobywali NFT wymienialne na nagrody cyfrowe i rzeczywiste. Wiele innych marek oferuje NFT jako nagrodę lojalnościową, którą można wymienić albo sprzedać w dowolnym momencie.

4. Tożsamość i certyfikaty: na tokenach ERC-721 można oprzeć tożsamości i certyfikaty odporne na podrobienie. Gdy twoja tożsamość cyfrowa lub dyplom to token ERC-721, łatwo udowodnisz swoje prawa, a podrobienie dokumentów staje się niemal niemożliwe.

Aby zdobyć token ERC-721, załóż konto na rynku NFT, takim jak OpenSea, i kup dowolny wystawiony NFT. Wcześniej przejdź lekcję Bezpieczeństwo w Web3, aby uchronić się przed oszustwami na takich rynkach.

ERC-1155: tokeny wymienialne i niewymienialne

Nazywany zwykle standardem wielotokenowym, ERC-1155 łączy pomysły z ERC-20 i ERC-721: pozwala pisać kontrakty obsługujące jednocześnie tokeny wymienialne i niewymienialne. Dla użytkownika zmienia to niewiele, ale ułatwia optymalizację funkcji platformy. Przykład: jeden kontrakt z wymienialną walutą w grze i niewymienialnymi przedmiotami z tej samej gry.

Ten standard pozwala też tworzyć tokeny półwymienialne, czyli takie, które w jednych sytuacjach są wymienialne, a w innych nie. W kolekcji kart kolekcjonerskich wszystkie karty o tej samej rzadkości mogą być wymienne, a karty o różnym poziomie rzadkości już nie.

ERC-1155 obsługuje też transakcje zbiorcze, które wysyłają kilka rodzajów tokenów naraz i potrafią obniżyć koszt opłat za gaz.

Gratulacje za przejście przez ten obszerny wpis z Podręcznika Odkrywcy: „Zrozumieć standardy tokenów”.

Nie zapomnij odebrać tego wpisu, jeśli chcesz mieć własny egzemplarz pod ręką w podróży albo wesprzeć kolejne materiały Bankless Academy. Szerokiej drogi, Odkrywco!

FAQ o standardach tokenów Ethereum

Jak powstają standardy tokenów Ethereum?

Standardy zgłasza się i publikuje na Ethereum w procesie Ethereum Improvement Proposals (EIP). Nie ma głosowania: propozycja jest dopracowywana w publicznej dyskusji, a gdy społeczność szeroko uzna, że działa, redaktorzy finalizują ją jako standard Ethereum Request for Comment (ERC). Do nazwy standardu dokleja się numer EIP, na przykład ERC-20 czy ERC-721.

Czy ether (ETH) podlega standardowi tokena?

Nie. ETH nazywamy „monetą”, a nie „tokenem”, bo ma własny blockchain.

Czy każdy może wypuścić token?

Tak. Ethereum to ekosystem niewymagający pozwoleń, więc każdy może wypuścić token wymienialny lub niewymienialny. Potrzebna jest jednak wiedza techniczna albo narzędzia typu no-code.

Dwa tokeny mają tę samą nazwę. Jak poznać ten oficjalny?

Sprawdź adres kontraktu, z którego pochodzi token, i porównaj go z oficjalną dokumentacją projektu. Dzięki temu nie połączysz się ze złośliwym kontraktem, który mógłby opróżnić twój portfel.

Czy poza ERC-20, 721 i 1155 są inne standardy tokenów?

Tak. Część jest szeroko stosowana, jak ERC-4626, wspólny standard dla tokenów, za którymi stoi skarbiec z depozytami zarabiającymi w DeFi. Nowsze standardy obejmują inteligentne konta, dzięki którym portfel uruchamia własny kod. Inne, jak ERC-223, ERC-1462 i ERC-1948, nigdy się nie przyjęły albo służą bardzo niszowym zastosowaniom.

Autorzy

Musharraf to współzałożyciel Unhashed. Pomaga projektom Web3 w strategii i tworzeniu treści.

Tetranome to Project Champion w Bankless Academy. Zajmuje się doświadczeniem użytkownika, interfejsem, designem i treścią.

Redakcja

Trewkat to autorka i redaktorka w BanklessDAO. Interesuje się krypto i NFT, a szczególnie tym, jak najlepiej przekazywać tę wiedzę innym.

Patron

Ten artykuł nie ma sponsora i jest częścią bezpłatnej edukacji Bankless Academy. Odbierz go, aby wesprzeć kolejne materiały.