వాలెట్ ప్రాథమిక అంశాలు

వాలెట్ పరిచయం

Bankless ఎక్స్‌ప్లోరర్, స్వాగతం!

బ్లాక్‌చైన్ మల్టీవర్స్‌లోకి మీ ప్రయాణం మరింత లోతుగా సాగే సమయం వచ్చింది. ఈ రంగంలోని ప్రతి ఎక్స్‌ప్లోరర్‌కు ఏదో ఒక దశలో క్రిప్టో వాలెట్ అవసరం అవుతుంది.

మీకు అలవాటైన Web2 ఇంటర్నెట్ ఖాతాల లాంటివే వాలెట్‌లు. Web3 అని పిలిచే బ్లాక్‌చైన్ వ్యవస్థలోకి లాగిన్ కావడానికి వాలెట్ వాడతారు. అక్కడ క్రిప్టోకరెన్సీ వాడవచ్చు, బ్లాక్‌చైన్ యాప్లకు కనెక్ట్ కావచ్చు!

ఈ పాఠంలో వాలెట్‌లు అంటే ఏమిటి, ఎలా పనిచేస్తాయి, మీ క్రిప్టోకరెన్సీని ఎలా భద్రంగా ఉంచుకోవాలో చూస్తాం. చివరగా, ఒక వాలెట్ ఏర్పాటు చేసుకుని Bankless Academy నిలయం అయిన Ethereum బ్లాక్‌చైన్ అందుకునే గైడ్ ఇస్తాం.

వాలెట్ అంటే ఏమిటి

క్రిప్టో వాలెట్ అంటే సరిగ్గా ఏమిటి?

చిన్న నిర్వచనం: డిజిటల్ ఆస్తులు దాచుకోవడానికి, బ్లాక్‌చైన్ యాప్‌లలోకి లాగిన్ కావడానికి వాడే బ్లాక్‌చైన్ ఖాతా.

ఇది ఇంటర్నెట్‌లో మీ సొంత సేఫ్ లాంటిది, దాన్ని తెరిచే ఏకైక తాళంచెవి మీ దగ్గరే ఉంటుంది. అదే సమయంలో ఈ సేఫ్ ఒక సాధారణ వెబ్‌సైట్ ఖాతా లాంటిదే. దీంతో కొనుగోళ్లు చేయవచ్చు, క్రిప్టోకరెన్సీ పంపవచ్చు లేదా అందుకోవచ్చు, బ్లాక్‌చైన్‌తో లావాదేవీలు జరపవచ్చు.

కానీ మీకు అలవాటైన Web2 ఖాతాల్లా కాకుండా, ఒకే వాలెట్ మొత్తం బ్లాక్‌చైన్‌ను, ఎన్నో బ్లాక్‌చైన్ యాప్‌లను అందుకోగలదు. మొత్తం ఇంటర్నెట్‌కు ఒకే ఖాతా ఉన్నట్టు.

వాలెట్ తయారు చేయడం కష్టమా?

ఒకప్పుడు కష్టంగా ఉండేది, కానీ ఇప్పుడు ఎవరైనా చాలా సులభంగా వాలెట్ తయారు చేసుకోవచ్చు.

మీ కంప్యూటర్‌లో సాఫ్ట్‌వేర్ (లేదా ఫోన్‌లో యాప్‌లు) డౌన్‌లోడ్ చేసి ఇన్‌స్టాల్ చేయడం మీకు తెలిస్తే, మొదటి వాలెట్ తయారు చేయడం ఏమాత్రం కష్టం కాదు.

వాలెట్ నిర్వహణలో కాస్త కష్టమైన భాగం దాన్ని భద్రంగా ఉంచుకోవడం. దాని గురించి కొద్దిసేపట్లో వివరంగా చూద్దాం!

మీ వాలెట్ యాప్ ఎంచుకోవడం కూడా కొంచెం భయపెట్టవచ్చు. బ్లాక్‌చైన్‌లో మీ వాలెట్ అందుకోవడానికి మీ పరికరంలో ఇన్‌స్టాల్ చేసుకునే యాప్ ఇదే. మొదట Zerion వాలెట్ యాప్‌తో మొదలుపెట్టమని సూచిస్తాం: ఇది వాడటానికి సులభం, ఎన్నో ప్రసిద్ధ బ్లాక్‌చైన్‌లను అందుకోగలదు. Web3 రంగంలో మీకు అలవాటు పెరిగే కొద్దీ ఇతర ప్రొవైడర్‌లను కూడా చూస్తారు, ఒకటి కంటే ఎక్కువ వాలెట్‌లు తయారు చేసుకుంటారు.

జ్ఞాన పరీక్ష 1

వాలెట్ అంటే ఏమిటి?

• [ ] ఒక బ్లాక్‌చైన్

• [ ] ఒక క్రిప్టోకరెన్సీ

• [ ] ఒక డిజిటల్ కలెక్టిబుల్

• [ ] ఒక బ్లాక్‌చైన్ ఖాతా

వాలెట్‌లు, పాస్‌వర్డ్ రికవరీ

Web3 వాలెట్‌ల గురించి తెలుసుకోవాల్సిన అత్యంత ముఖ్యమైన విషయాల్లో ఇది ఒకటి: “పాస్‌వర్డ్ రీసెట్” లేదా “పాస్‌వర్డ్ మార్పు” అనేవి ఇక్కడ ఉండవు.

మనలో చాలామందికి ఈ సౌకర్యాలు అలవాటు. పాస్‌వర్డ్ మర్చిపోతే ఒక బటన్ నొక్కి, రెండు మూడు పనులు చేసి కొత్త పాస్‌వర్డ్ పొందుతాం. చాలా సులభం.

క్రిప్టో వాలెట్‌ల విషయంలో అలా కాదు. బ్లాక్‌చైన్‌లు పనిచేసే తీరు వల్ల, వాలెట్ తయారైనప్పుడే దానికి ఒక “చిరునామా”, ఒక సంక్లిష్టమైన “పాస్‌వర్డ్” కేటాయిస్తారు. వాటిని మీరు ఎంచుకోలేరు.

ఈ చిరునామా, పాస్‌వర్డ్ జోడీని మార్చలేం. అవసరమైతే కొత్త వాలెట్ మాత్రం ఎప్పుడైనా తయారు చేసుకోవచ్చు. కొన్ని కొత్త వాలెట్‌లు రికవరీ సౌకర్యాలు ఇస్తాయి, కానీ వాటిపైనే ఆధారపడవద్దు. ఈ ప్రత్యేకమైన చిరునామాలు, పాస్‌వర్డ్‌ల గురించి కాస్త ఎక్కువ తెలుసుకుందాం, అప్పుడు వాటిని ధైర్యంగా వాడగలుగుతాం!

మీ వాలెట్ పబ్లిక్ కీ

మీ వాలెట్ చిరునామా దాని పబ్లిక్ కీ నుంచి తయారవుతుంది. చిరునామాను మీ యూజర్‌నేమ్ లాగా అనుకోండి: ఇది తరచుగా అక్షరాలు, అంకెల యాదృచ్ఛిక వరుసలా కనిపిస్తుంది.

ఉదాహరణ: 0xe1887fF140BfA9D3b45D0B2077b7471124acD242

కొన్ని Web3 సేవలతో దీనికి గుర్తుంచుకోవడానికి సులభమైన రూపాలు తయారు చేయవచ్చు, కానీ అది మరో పాఠంలో.

మీ చిరునామాను ఇంటి చిరునామా లాగా కూడా అనుకోవచ్చు. ఇది బహిరంగం, ఎవరైనా చూడవచ్చు, మీ గురించి వ్యక్తిగత సమాచారం ఏదీ బయటపెట్టకుండానే క్రిప్టో ఆస్తులు ఎక్కడికి పంపాలో ఇతరులకు చెబుతుంది.

మీ వాలెట్ చిరునామా పంచుకోవడం పూర్తిగా సురక్షితం.

గమనిక: ఒకే వాలెట్ యాప్ ఒకటి కంటే ఎక్కువ పబ్లిక్/ప్రైవేట్ కీ జతలను ఉంచగలదు.

మీ వాలెట్ ప్రైవేట్ కీ

మీ చిరునామా ఇంటి చిరునామా అయితే, ప్రైవేట్ కీ ముందు తలుపు తాళంచెవి లాంటిది. మీ డబ్బుకు, ఆస్తులకు ఇదే “పాస్‌వర్డ్”.

ఉదాహరణ: eceac283e04f121cbd40b69e16ab9dec0220df80bf092a4c72b53e69cf74d215

ఈ కీని పంచుకోవడం ఎప్పుడూ సురక్షితం కాదు: మీ వాలెట్‌ను, అందులోని ఆస్తులన్నీ కోల్పోవచ్చు.

దీన్ని డిజిటల్‌గా కూడా సేవ్ చేయవద్దని చాలామంది సూచిస్తారు. ప్రైవేట్ కీ ఎవరికి అందుబాటులో ఉంటే, వాలెట్లోని ఆస్తులన్నీ వారికి అందుబాటులో ఉంటాయి.

ఇది కేవలం పాస్‌వర్డ్ కంటే ఎక్కువ. దీన్ని పోగొట్టుకుంటే రీసెట్ చేయలేరు.

అదృష్టవశాత్తూ, డబ్బు పంపిన ప్రతిసారీ లేదా బ్లాక్‌చైన్ లావాదేవీపై సంతకం చేసిన ప్రతిసారీ పొడవైన, సంక్లిష్టమైన అక్షరాల వరుసను టైప్ చేయమని చాలా బ్లాక్‌చైన్ యాప్లు అడగవు. ప్రైవేట్ కీ సాధారణంగా తెరవెనుక నిశ్శబ్దంగా పనిచేస్తుంది.

జ్ఞాన పరీక్ష 2

మీ వాలెట్ చిరునామా మీ _____ లాంటిది, మీ ప్రైవేట్ కీ మీ _____ లాంటిది.

• [ ] రూటింగ్ నంబర్ / ఖాతా నంబర్

• [ ] ఈమెయిల్ చిరునామా / పిన్ కోడ్

• [ ] ఇంటి చిరునామా / ఇంటి తాళంచెవి

• [ ] ఫోన్ నంబర్ / పాస్‌పోర్ట్ నంబర్

రికవరీ ఫ్రేజ్

కొత్త వాలెట్ ఏర్పాటు చేసినప్పుడు మీ వాలెట్ యాప్ ఒక రికవరీ ఫ్రేజ్ ఇస్తుంది.

“సీడ్ ఫ్రేజ్” లేదా “సీక్రెట్ ఫ్రేజ్” అని కూడా పిలిచే ఈ పదాల వరుసతో, ఈ సందర్భాల్లో మీ వాలెట్‌ను, క్రిప్టో ఆస్తులను తిరిగి అందుకోవచ్చు:

• మీ వాలెట్ యాప్ లేదా పరికరం అనుకోకుండా పాడైతే.
• మీ పరికరం పోతే లేదా దొంగతనానికి గురైతే.
• ఒకటి కంటే ఎక్కువ పరికరాల్లో వాలెట్ వాడాలనుకుంటే.

చాలా రికవరీ ఫ్రేజ్‌లు 12 నుంచి 24 పదాల జాబితాగా ఉంటాయి. ఈ పదాలు ఒక ప్రత్యేక సమాచారాన్ని సూచిస్తాయి. మీ వాలెట్‌కు పబ్లిక్ కీ, ప్రైవేట్ కీ రెండింటినీ ఈ సమాచారం నుంచే తయారు చేస్తారు.

వాలెట్ రికవరీ కీలను మార్చదు, రీసెట్ కూడా చేయదు.

మీ రికవరీ ఫ్రేజ్ మాస్టర్ కీ లాంటిది: వాలెట్‌లోని ప్రతి కీ జతను అది తిరిగి తయారు చేయగలదు. మీ రికవరీ ఫ్రేజ్ ఎప్పుడూ ఎవరితోనూ పంచుకోవద్దు.

జ్ఞాన పరీక్ష 3

మీ పరికరం పాడైనా, పోయినా రికవరీ ఫ్రేజ్‌తో వాలెట్ తిరిగి అందుకోగలరా?

• [ ] లేదు

• [ ] అవును

వాలెట్‌ల రకాలు

కంప్యూటర్ సాఫ్ట్‌వేర్‌లో ఎన్నో రకాలు ఉన్నట్టే, వాలెట్‌లలో కూడా ఎన్నో రకాలు ఉన్నాయి. ప్రధానమైన నాలుగు విభాగాలు చూద్దాం:

• 🏦 కస్టోడియల్ వాలెట్‌లు: మీ ప్రైవేట్ కీలకు ఒక మూడో పక్షం బాధ్యత వహిస్తుంది.
• 👤 సెల్ఫ్-కస్టడీ (నాన్-కస్టోడియల్) వాలెట్‌లు: మీ ప్రైవేట్ కీలకు మీరే బాధ్యత వహిస్తారు.

సెల్ఫ్-కస్టడీ వాలెట్లో రెండు శైలులు ఉన్నాయి:

• 🔥 హాట్ వాలెట్‌లు: మీ డెస్క్‌టాప్ లేదా ఫోన్‌లో ఉండే సాఫ్ట్‌వేర్.
• 🧊 కోల్డ్ వాలెట్‌లు: సురక్షితమైన చోట దాచుకునే ఒక హార్డ్‌వేర్ ముక్క (మెమరీ స్టిక్ లాంటిది).

స్మార్ట్ వాలెట్ గురించి కూడా వినవచ్చు: ఇది కోడ్ నడిపే కొత్త రకం, పాస్‌కీ లాగిన్‌లు, ఖాతా రికవరీ లాంటి అదనపు సౌకర్యాలు ఇస్తుంది.

ప్రతి వాలెట్ వేర్వేరు అవసరానికి పనికొస్తుంది. చింత వద్దు, ఈరోజు మనం ఒకే వాలెట్ తయారు చేస్తాం.

కస్టోడియల్ వాలెట్‌లు

మీ ప్రైవేట్ కీ మీ వాలెట్ను తెరుస్తుంది కాబట్టి, దాన్ని భద్రంగా, సురక్షితంగా ఉంచుకోవడం చాలా ముఖ్యం!

Coinbase, Kraken లాంటి క్రిప్టోకరెన్సీ ఎక్స్‌ఛేంజ్‌లు కస్టోడియల్ వాలెట్ సేవలు ఇస్తాయి. అవే మీ వాలెట్ కస్టోడియన్: మీ ప్రైవేట్ కీలను అవి మీ తరపున చూసుకుంటాయి. ఇతర వెబ్‌సైట్‌ల లాగే (ఈమెయిల్ లాగిన్, రీసెట్ చేయగల పాస్‌వర్డ్‌తో) వాటి సేవలు వాడతారు.

కొందరికి ఇది సరిపోవచ్చు, కానీ మీ క్రిప్టో ఆస్తులను భద్రపరచడానికి, మీరు ట్రేడ్ చేయాలనుకున్నప్పుడు లేదా ఎక్కడికైనా పంపాలనుకున్నప్పుడు అనుమతి ఇవ్వడానికి ఆ మూడో పక్షాలను నమ్మాల్సి ఉంటుంది. అంతేకాక కొన్ని బ్లాక్‌చైన్ యాప్లను అందుకోవడంపై పరిమితులు ఉండవచ్చు.

జ్ఞాన పరీక్ష 4

కస్టోడియల్ వాలెట్‌లో మీ ప్రైవేట్ కీని మీరు నియంత్రిస్తారా?

• [ ] అవును

• [ ] లేదు

నాన్-కస్టోడియల్ వాలెట్

సెల్ఫ్-కస్టడీ వాలెట్ (Zerion లేదా Trezor లాంటిది) అంటే మీ ప్రైవేట్ కీని పూర్తిగా మీరే నియంత్రించడం. మీకు కస్టోడియన్ ఎవరూ ఉండరు. ప్రైవేట్ కీని భద్రంగా ఉంచే బాధ్యత మీ ఒక్కరిదే.

Web3 ప్రపంచంలో అత్యంత విస్తృతమైన అందుబాటు, స్వేచ్ఛ ఈ వాలెట్‌లు ఇస్తాయి. మీ డబ్బును ఒక మూడో పక్షం స్తంభింపజేస్తుందేమో, తప్పుగా వాడుతుందేమో అని ఎప్పుడూ ఆందోళన పడనక్కర్లేదు.

ఇందులో రిస్క్ కూడా ఉంది: మీ రికవరీ ఫ్రేజ్ పోగొట్టుకున్నా, ప్రైవేట్ కీ బయటపడినా, వాలెట్‌ను తిరిగి అందుకోవడానికి చేయగలిగేది చాలా తక్కువ.

ఏ దారి ఎంచుకున్నా, వాలెట్ భద్రతపై అవగాహన ఉండటం మేలు. ఈ పాఠం పూర్తి చేసేలోపు కొన్ని సూచనలు ఇస్తాం.

జ్ఞాన పరీక్ష 5

సెల్ఫ్-కస్టడీ వాలెట్‌లో మీ ప్రైవేట్ కీకి మీరే బాధ్యత వహిస్తారా?

• [ ] అవును

• [ ] లేదు

హాట్ వాలెట్‌లు

Web3-లో “హాట్ వాలెట్”, “కోల్డ్ వాలెట్” అనే మాటలు మీకు తరచుగా వినిపిస్తాయి.

హాట్ వాలెట్ అంటే మీ పరికరంలోని యాప్ ద్వారా అందుకునే వాలెట్, ఉదాహరణకు Zerion యాప్. చాలా Web2 యాప్‌ల లాగే వాలెట్ యాప్ కూడా నిరంతరం ఇంటర్నెట్‌కు కనెక్ట్ అయి ఉంటుంది.

మీ ప్రైవేట్ కీ ఎన్‌క్రిప్ట్ అయి వాలెట్ యాప్ లోపలే ఉంటుంది, బ్లాక్‌చైన్‌తో లావాదేవీ జరిపినప్పుడే దాన్ని వాడతారు. ఇంటర్నెట్‌కు, మీ ప్రైవేట్ కీకి మధ్య ఉండే ఈ “వేడి” కనెక్షన్ వల్లే వీటిని ‘హాట్ వాలెట్‌లు’ అంటారు.

జేబులో పెట్టుకునే భౌతిక పర్సు లాగే, రోజువారీ చిన్న అవసరాలకు హాట్ వాలెట్‌లు సౌకర్యంగా ఉంటాయి. ఈరోజు మనం ఒక హాట్ వాలెట్ తయారు చేస్తాం!

కోల్డ్ వాలెట్‌లు

Web3 ప్రయాణంలో మరింత లోతుకు వెళ్లే కొద్దీ, ఆసక్తికరమైన సాంకేతిక రాజీలతో నిండిన ప్రపంచం కనిపిస్తుంది.

సౌకర్యాన్ని కాస్త వదులుకుని కోల్డ్ వాలెట్ ఎక్కువ భద్రత ఇస్తుంది. కోల్డ్ వాలెట్‌లో మీ ప్రైవేట్ కీ ప్రత్యేకమైన హార్డ్‌వేర్ పరికరంలో (మెమరీ స్టిక్ లేదా ఎక్స్‌టర్నల్ హార్డ్ డిస్క్ లాంటిదాంట్లో) ఉంటుంది. బ్లాక్‌చైన్‌లో మీ వాలెట్ అందుకోవాలంటే ఆ హార్డ్‌వేర్ వాలెట్‌ను కంప్యూటర్‌కు భౌతికంగా కనెక్ట్ చేయాలి. మీ ప్రైవేట్ కీ నేరుగా ఇంటర్నెట్‌కు ఎప్పుడూ కనెక్ట్ కాదు. ఈ “చల్లని” ఇంటర్నెట్ కనెక్షన్ వల్లే వీటికి ఆ పేరు వచ్చింది.

మీ ప్రైవేట్ కీ ఆఫ్‌లైన్‌లో, డిజిటల్ దాడుల నుంచి దూరంగా ఉంటుంది కాబట్టి, హాట్ వాలెట్ కంటే ఇవి ఎక్కువ సురక్షితం అని అందరూ భావిస్తారు.

Ledger, Trezor కోల్డ్ వాలెట్లకు ఉదాహరణలు.

జ్ఞాన పరీక్ష 6

కింది వాలెట్ రకాల్లో అత్యంత సురక్షితమైనది ఏది?

• [ ] అన్ని వాలెట్‌లూ దాదాపు ఒకటే

• [ ] హాట్ వాలెట్

• [ ] కస్టోడియల్ వాలెట్

• [ ] కోల్డ్ వాలెట్

వాలెట్ భద్రత

మీ సెల్ఫ్-కస్టడీ వాలెట్ హాట్ అయినా కోల్డ్ అయినా, అలవాటు చేసుకోవాల్సిన భద్రతా పద్ధతులు ఎన్నో ఉన్నాయి.

🖊️ మీ రికవరీ ఫ్రేజ్ను మన్నికైన భౌతిక వస్తువుపై (లామినేట్ చేసిన కాగితం, లేదా ఉక్కు రేకు) రాసి, చాలా సురక్షితమైన చోట దాచండి. దాన్ని కానీ మీ ప్రైవేట్ కీని కానీ ఎవరితోనూ పంచుకోవద్దు. ఇది కేవలం పాస్‌వర్డ్ కాదు.

🔍 చిన్న మొత్తాలైనా సరే, డబ్బు పంపే ముందు లేదా సంతకం చేసే ముందు వివరాలు రెండుసార్లు సరిచూసుకోండి: పొరపాట్లను వెనక్కి తీసుకోలేరు.

🔭 వాలెట్ కనెక్ట్ చేసే ముందు, లావాదేవీలపై సంతకం చేసే ముందు, వాడబోయే బ్లాక్‌చైన్ యాప్ల గురించి పరిశోధించండి.

💰 కొత్త వాటిని ప్రయత్నించడానికి, Web3 అన్వేషణకు తక్కువ డబ్బు ఉన్న వాలెట్‌లు వాడండి. విలువైన ఆస్తులను ఎక్కువ వాలెట్ ఖాతాల్లో పంచి ఉంచడం మేలు.

🛡️ హానికరమైన లావాదేవీలపై లేదా ఆమోదాలపై సంతకం చేయించే మోసాల పట్ల జాగ్రత్త: వాటిని ఎలా గుర్తించాలో మా Web3 భద్రత పాఠం చూపిస్తుంది.

జ్ఞాన పరీక్ష 7

మీ రికవరీ ఫ్రేజ్‌ను కాపాడుకోవడానికి అత్యంత సురక్షితమైన మార్గం ఏది?

• [ ] మన్నికైన వస్తువుపై రాసి సురక్షితమైన చోట దాచడం

• [ ] కంప్యూటర్‌లో సేవ్ చేసి ప్రింట్ తీయడం

• [ ] స్క్రీన్‌షాట్ తీసి ఫోన్‌లో సేవ్ చేయడం

• [ ] పాస్‌వర్డ్ మేనేజర్‌లో సేవ్ చేయడం

మీ మొదటి వాలెట్ తయారు చేసుకోవడానికి సిద్ధం!

నిజానికి, ఈ క్వెస్ట్ పూర్తి చేసినట్టు రుజువు అందుకోవాలంటే మీకు ఒక వాలెట్ కావాల్సిందే!

ఈరోజు ఎన్నో సెల్ఫ్-కస్టడీ, హాట్ వాలెట్ యాప్‌లు అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఈ పాఠం మిగతా భాగంలో Zerion వాలెట్ చూద్దాం, ఎందుకంటే:

• ⚙️ ఇది చాలా బ్లాక్‌చైన్ యాప్లతో పనిచేస్తుంది.
• ⚡ దీని ఇంటర్‌ఫేస్ చాలా సాఫీగా, వాడటానికి సులభంగా ఉంటుంది.
• 💻 Chrome, Brave, Edge, Opera, Firefox బ్రౌజర్‌లకు దీనికి ఎక్స్‌టెన్షన్ ఉంది.
• 📱 Android, iOS వాడేవారికి మొబైల్ యాప్‌గా కూడా అందుబాటులో ఉంది.
• 🗣️ Zerion ఎన్నో భాషలకు మద్దతు ఇస్తుంది.

పాఠం ముగింపు దగ్గరపడింది. అక్కడ Zerion-తో మీ వాలెట్ ఏర్పాటు చేసుకునే సూచనలు ఇస్తాం!

జ్ఞాన పరీక్ష 8

Zerion కస్టోడియల్ వాలెట్ యాప్‌ల కిందకు వస్తుందా?

• [ ] అవును

• [ ] లేదు