Basics ng Blockchain
Panimula
Ang blockchain technology ay isang makabagong paraan ng pag-iimbak at pagsubaybay ng data, habang ginagawa rin itong accessible sa lahat. Ito ay isang paraan ng pag-oorganisa ng data sa isang pampublikong listahan ng lahat ng nangyaring transaksyon na kahit sino ay puwedeng tingnan pero walang makakapag-edit. Ang pampublikong listahan ng mga transaksyon na ito ay tinatawag na blockchain ledger.
Pagkatapos suriin ang mga layer ng isang blockchain, mauunawaan mo ang istruktura na ipinapakita ng isang blockchain tool na tinatawag na block explorer: ang listahan ng mga block, ang mga transaksyon sa loob ng mga block na iyon, at ang detalye ng bawat indibidwal na transaksyon. Para makita ito sa aksyon, subukan ang Etherscan, isang popular na block explorer para sa Ethereum.
Istruktura ng Blockchain
Ang terminong blockchain ay puwedeng gamitin bilang noun (ang Bitcoin blockchain) o bilang adjective (blockchain technology). Sa alinmang paraan, tumutukoy ang blockchain sa buong istruktura na pinagbabatayan ng mga cryptocurrency.
Kung titingnan mula sa labas, may 3 antas ng istruktura sa isang blockchain:
- Ang kabuuang
blockchainay binubuo ng mga block na magkakadugtong nang sunud-sunod - Ang mga
blockay binubuo ng mga grupo ng transaksyon na pinagsama-sama - Ang mga
transaksyonay paglipat ng halaga, o instruksyon sa mga program, sa pagitan ng mgaaddresssa network
Ang three-tiered na istrukturang ito ay bumubuo ng isang cryptographic ledger, isang hindi mababagong kasaysayan ng lahat ng transaksyong ginawa sa network.
Pagsusulit ng Kaalaman 1
Ano ang blockchain?
-
[ ] Mga organisadong grupo ng transaksyon na tinatawag na block
-
[ ] Record na kahit sino ay puwedeng tingnan pero walang makaka-edit
-
[ ] Mga block na magkakadugtong nang sunud-sunod
-
[ ] Lahat ng nasa itaas
Pagsusuri sa Ledger
Sa karaniwang sistema ng pera, nagtitiwala tayo sa mga third party gaya ng bangko para subaybayan kung magkano ang pera ng bawat tao. Pero para maging tunay na Bankless, gusto natin ng sistema na hindi nangangailangan ng tiwala sa isang entity para pangasiwaan ang ledger.
Ang ledger ay ang listahan ng LAHAT ng transaksyong nagawa na sa isang blockchain, at makikita ito ng kahit sino para sa mga pampubliko na blockchain. Ang magkahiwalay na grupo ng mga transaksyon mula sa ledger ang bumubuo sa mga block na sama-samang gumagawa ng blockchain.
Kapag may bagong transaksyong idinagdag sa ledger, na-a-update ang balance na naka-imbak sa bawat address; hindi na mababago ang mga nakaraang transaksyon. Parang pinapayagan ang kahit sino na tingnan ang buong kasaysayan ng transaksyon ng bank account ng lahat, anumang oras.
Mga Transaksyon sa Ledger
Tingnan natin ang ilang halimbawang transaksyon:
- Nagpadala si Alice ng 5 ETH kay Bob
- Nagpadala si Bob ng 2 ETH kay Charlie
Ipinapakita ng bawat transaksyon ang pagbabago sa halaga ng cryptocurrency ng bawat address, kaya ang kabuuang resulta ng lahat ng transaksyon ANG halaga ng cryptocurrency ng bawat address.
⇒ Nawalan si Alice ng 5 ETH
⇒ Nadagdagan si Bob ng 3 ETH sa kabuuan (natanggap 5, nagpadala ng 2)
⇒ Nadagdagan si Charlie ng 2 ETH
Pagsusulit ng Kaalaman 2
Alin sa mga sumusunod ang totoo para sa mga public blockchain ledger?
-
[ ] Pampubliko ang lahat ng transaksyon at hindi na mababago ang mga nakaraan
-
[ ] Sinusubaybayan ng ledger ang balanse ng bawat address ngayon
-
[ ] Lumalaki ang ledger habang may naidadagdag na bagong transaksyon
-
[ ] Lahat ng nasa itaas
Desentralisasyon
Hindi lang hindi na mababago ang mga transaksyong nasa blockchain ledger, shared at distributed din ito sa isang malaking network ng mga computer. Para masiguradong walang iisang entity ang may kapangyarihang baguhin ang data, ang mga kopya ng blockchain ledger ay naka-imbak sa maraming computer, tinatawag na mga node, sa buong network.
Ang shared data na ito ang dahilan kung bakit desentralisado ang blockchain ledger. Walang iisang awtoridad o entity ang kumokontrol sa data. Ang mga blockchain gaya ng Ethereum ay pampubliko din dahil kahit sino ay puwedeng tumingin sa ledger.
Para sa araling ito, tandaan lang na ang data ng ledger ay shared sa maraming computer na nagpapatakbo ng Ethereum network.
Pagsusulit ng Kaalaman 3
Ano ang nagpapa-desentralisado sa isang blockchain?
-
[ ] Iisang entity lang ang puwedeng sumulat sa blockchain
-
[ ] Nakakatugon ito sa mga desentralisasyon requirement na itinakda ng gobyerno
-
[ ] Walang iisang entity ang kumokontrol sa ledger na nasa maraming computer
-
[ ] Naka-imbak ang ledger sa iisang secure na server
Anatomiya ng Block
Isang mahalagang feature ng mga blockchain ay hindi na mababago ang data ng nakaraang transaksyon kapag naisama na ito sa isang block. Ito ay dahil ang bawat block ay may kakaibang block hash, parang fingerprint, na ginagamit para pag-ugnayin ang mga block nang sunud-sunod. Walang makakapagbago ng nakaraang transaksyon nang hindi binabago ang fingerprint na iyon at ang fingerprint ng BAWAT block na sumunod dito dahil nakadepende ang bawat fingerprint sa nauna.
Kaya ang bawat block ay simpleng grupo ng mga transaksyon, kasama ang kakaibang fingerprint (ang block hash nito) na kinalkula mula sa laman ng block. Magkakadugtong ang mga block dahil tumutukoy ang bawat isa sa fingerprint ng naunang block para bumuo ng isang konektadong blockchain.
Pagsusulit ng Kaalaman 4
Ano ang layunin ng block hash?
-
[ ] I-encrypt ang data ng block para walang makakabasa nito
-
[ ] Pag-ugnayin ang mga block at panatiling hindi mababago ang lumang transaksyon
-
[ ] Tiyaking napupunta sa tamang address ang mga transaksyon
-
[ ] Tiyaking nananatiling desentralisado ang blockchain
Sa Loob ng Isang Block
Tandaan, ang data ng block ay simpleng grupo ng mga transaksyong pinagsama-sama. Kapag tiningnan ang loob ng isang block, makikita natin ang listahan ng mga transaksyon at ilang data tungkol sa kung sino ang gumawa ng block.
Mula sa naunang halimbawa natin tungkol sa blockchain ledger, puwedeng pareho itong ma-grupo sa isang block, o mahati sa maraming block sa paglipas ng panahon. Pero anumang block ang mapasukan nila, lahat ito ay maidaragdag sa kabuuang blockchain ledger sa huli.
- Nagpadala si Alice ng 5 ETH kay Bob
- Nagpadala si Bob ng 2 ETH kay Charlie
Alalahanin na kailangan ding tumukoy ang bawat block sa block hash ng naunang block para pag-ugnayin ang blockchain.
Pagsusulit ng Kaalaman 5
Anong impormasyon ang laman ng isang block?
-
[ ] Lahat ng impormasyong nasa mga naunang block
-
[ ] Anumang related sa blockchain dahil walang limitasyon ang laki ng block
-
[ ] Data ng transaksyon at reperensiya sa naunang block
-
[ ] Lahat ng data ng transaksyong nabuo sa loob ng nakatakdang panahon
Mga Indibidwal na Transaksyon
Ang data sa anumang blockchain ay simpleng listahan ng mga transaksyon, record ng pera na inilipat sa pagitan ng mga user. Kailangang lagdaan ang bawat transaksyon ng digital signature ng nagpadala para maging valid ito.
Ito ang ginagawa mo kapag nagko-confirm ka ng transaksyon gamit ang isang wallet: lumalagda ka gamit ang iyong digital signature para pahintulutan ang isang transaksyon. Puwede mo itong isipin bilang digital na katumbas ng physical na paglagda sa isang tseke, resibo, o credit card transaction.
Puwedeng simple lang ang mga transaksyon, gaya ng pagpapadala ng crypto asset, o mas complex, gaya ng pag-swap ng crypto asset o kahit pag-deploy ng espesyal na code na tumatakbo kapag na-trigger, tinatawag na smart contract.
Huli, may sarili at kakaibang digital identifier ang bawat transaksyon, tinatawag na transaction hash, na walang ibang transaksyon ang mayroon. Nagpapadali ito para tukuyin ang anumang solong transaksyon sa hinaharap at tinitiyak na hindi na mababago ang detalye ng transaksyong iyon.
Pagsusulit ng Kaalaman 6
Ang data sa isang blockchain ay simpleng listahan ng mga transaksyong naka-grupo sa mga block. Kasama sa mga halimbawa ng ganitong transaksyon ang:
-
[ ] Pagpapadala o pagtanggap ng crypto asset
-
[ ] Pagbabago ng laki ng block
-
[ ] Pag-edit ng lumang blockchain data
-
[ ] Lahat ng nasa itaas
Mga Address ng User
Ang address ay isang pampublikong identifier na puwedeng hanapin ng kahit sino sa blockchain. Parang email address, kahit sino ay puwedeng magpadala ng pondo dito pero tanging ang taong may hawak ng private key lang ang makaka-unlock at makakagamit ng pondo sa address na iyon.
Sa Ethereum, ang address ay palaging nagsisimula sa _0x__________ at binubuo ng 42 character na numero at letra na hango mula sa public key ng address na iyon.
Kapag tinitingnan ang isang solong transaksyon sa block explorer, makikita natin ang From: at To: na address. Hindi nito sinasabi kung sino ang mga taong kumokontrol sa mga address na iyon pero pinapayagan ang kahit sinong user na subaybayan ang paggalaw ng cryptocurrency sa buong blockchain ledger.
Pagsusulit ng Kaalaman 7
Ano ang totoo tungkol sa mga blockchain address?
-
[ ] Sila ang pampublikong identifier ng iba't ibang entity sa isang blockchain
-
[ ] Palagi silang nagsisimula sa 0x sa Ethereum
-
[ ] Ang may hawak ng private key lang ang makakagamit ng pondo roon
-
[ ] Lahat ng nasa itaas