Wprowadzenie do DeFi

Czym jest DeFi

DeFi (od angielskiego decentralized finance) to zdecentralizowane finanse: ekosystem produktów, protokołów i aplikacji finansowych działających w publicznych sieciach blockchain.

To dojrzała, otwarta alternatywa dla tradycyjnych usług finansowych i zestaw narzędzi, dzięki którym kryptoaktywa zaczynają pracować. DeFi daje więcej możliwości niż samo kupowanie krypto na scentralizowanej giełdzie i pozwala każdemu zbudować zdecentralizowane życie w stylu Bankless.

Dlaczego DeFi?

DeFi daje każdemu, kto ma dostęp do internetu, zaawansowane narzędzia finansowe: inwestowanie, handel, pożyczki i staking.

Robi to przejrzyście i otwarcie. Każdy może zajrzeć do kodu i sprawdzić, czy kontrakt działa dokładnie tak, jak obiecuje. Bank obraca twoimi pieniędzmi za zamkniętymi drzwiami.

Nie ma tu też instytucji, która decyduje, kto zostaje wpuszczony: nikt cię nie odprawi, nie zamrozi konta ani go nie zamknie.

Test wiedzy 1

Co oznacza skrót DeFi?

• [ ] Digital finance (finanse cyfrowe)

• [ ] Decentralized finance (zdecentralizowane finanse)

• [ ] Deregulation field (obszar deregulacji)

• [ ] Decentralized funding (zdecentralizowane finansowanie)

Zarabianie na kryptowalutach

Wiele protokołów DeFi pozwala zarabiać odsetki i inne nagrody, gdy kryptoaktywa pracują. Dostajesz produkty finansowe, które zwykle wymagają banku albo firmy inwestycyjnej, bez papierologii, wniosków o zgodę i innych utrudnień tradycyjnych finansów.

DeFi nie jest darmowe: za każdą transakcję płacisz niewielką opłatę sieciową, a wiele protokołów pobiera własne prowizje. Te koszty są jednak zwykle niższe i w pełni jawne, nie ma tu narzutu bankowego, a żadna instytucja nie zablokuje ci dostępu ani zarobku. Właśnie dlatego DeFi jest tak popularne.

Test wiedzy 2

Jak zarabiać na kryptowalutach?

• [ ] Zarabiać odsetki, wpłacając środki do protokołu DeFi

• [ ] Zarabiać nagrody, wpłacając środki do protokołu DeFi

• [ ] Obie powyższe odpowiedzi

• [ ] Na kryptowalutach nie da się zarobić

Co możesz robić w DeFi

Transakcje DeFi są niewymagające pozwoleń. Publicznego blockchaina może użyć każdy, aby kupować, sprzedawać i wymieniać aktywa. Nikt z zewnątrz tego nie kontroluje ani nie nadzoruje. Transakcje wykonują aplikacje zdecentralizowane, czyli dAppy.

dAppy i platformy DeFi działają non stop, na całym świecie. Ich paliwem są często stablecoiny, czyli tokeny o stałej wartości dolarowej (zobacz lekcję Zrozumieć stablecoiny). Poznasz teraz cztery najczęstsze zajęcia w DeFi: inwestowanie, handel, pożyczki i staking.

Test wiedzy 3

Dokończ zdanie: transakcje DeFi są ____.

• [ ] Darmowe

• [ ] Kontrolowane

• [ ] Niewymagające pozwoleń

• [ ] Scentralizowane

Inwestowanie

Najczęstsza transakcja w DeFi to kupno kryptowaluty w nadziei, że w przyszłości będzie warta więcej. To właśnie inwestowanie.

HODL to określenie na trzymanie kryptoaktywów przez długi czas. Jedni mówią, że mem HODL wziął się z literówki w słowie HOLD, inni że to skrót od Hold On for Dear Life, czyli „trzymaj się kurczowo”.

DeFi daje wczesny dostęp do nowych monet i tokenów, zanim trafią na scentralizowane giełdy (CEX).

Test wiedzy 4

Co oznacza HODL?

• [ ] To literówka w słowie HOLD

• [ ] Hold On for Dear Life

• [ ] Trzymanie krypto przez długi czas

• [ ] Wszystkie powyższe.

Handel

Zdecentralizowana giełda (DEX) pokazuje aktualne kursy wymiany między tokenami i monetami. To cyfrowy rynek, który łączy kupujących ze sprzedającymi i ułatwia wymianę jednej waluty na drugą.

Strony transakcji na DEX-ie nie muszą się znać ani sobie ufać. Może się nawet wydawać, że handlujesz z samym DEX-em. W większości przypadków giełda tworzy jednak pule płynności, które obsługują wymianę między portfelami dwóch osób, bez pytania kogokolwiek o pozwolenie.

I co z tego?

Każdy może handlować i uczestniczyć w rynkach, niezależnie od wielkości majątku. Każdy może otworzyć lub zamknąć pozycję przez protokoły on-chain.

Test wiedzy 5

Czym jest DEX?

• [ ] Zdecentralizowaną giełdą

• [ ] Giełdą instrumentów pochodnych

• [ ] Funduszem indeksowym na krypto

• [ ] Żadna z powyższych odpowiedzi

Udzielanie i zaciąganie pożyczek

W DeFi pożyczki działają bez banku i bez instytucji pośredniczącej. Wszystko dzieje się na poziomie peer-to-peer: dAppy łączą pożyczkodawców z pożyczkobiorcami bezpośrednio. Pożyczkodawca zarabia odsetki, a pożyczkobiorca oddaje pożyczkę razem z odsetkami.

Aby pożyczyć, najpierw wpłacasz krypto warte więcej niż pożyczka jako zabezpieczenie. Gdy jego wartość spadnie zbyt nisko, zostaje automatycznie sprzedane na spłatę długu. To likwidacja: dzięki niej pożyczki w DeFi są bezpieczne bez sprawdzania zdolności kredytowej.

Test wiedzy 6

Dokończ zdanie: pożyczki w DeFi działają na poziomie _____.

• [ ] dochodu do długu

• [ ] peer-to-peer

• [ ] banku do klienta

• [ ] dochodu do odsetek

Staking

Staking bywa wrzucany do jednego worka z pożyczkami, ale to co innego: nie ma tu pożyczkobiorcy. Blokujesz ether, aby pomóc w zabezpieczaniu sieci Ethereum, a sieć płaci ci za to nagrody.

Zablokowane środki bywają niedostępne przez pewien czas, a walidatory, które działają nieuczciwie, tracą część stawki: uczciwość się opłaca. Staking oferują też scentralizowane giełdy, ale DeFi daje więcej opcji i zostawia kontrolę nad aktywami przy tobie. Więcej w lekcji Staking na Ethereum.

Test wiedzy 7

Blokowanie krypto, które pomaga zabezpieczyć sieć w zamian za nagrody, to przykład czego?

• [ ] Handlu

• [ ] Stakingu

• [ ] Zaciągania pożyczki

• [ ] HODL-owania

Wady DeFi

Hakerzy

Tam, gdzie są pieniądze i technologia, są też ludzie szukający luk w systemie. Protokoły DeFi i ich użytkownicy bywają częstym celem, więc nawyki bezpieczeństwa mają znaczenie.

Ryzyko

DeFi działa na kodzie: to inteligentne kontrakty. Błąd albo luka w tym kodzie pozwala wyprowadzić środki. Ryzyko niesie też rynek: pożyczki bywają likwidowane przy spadku cen, a stablecoiny tracą czasem stałą wartość.

Brak odwołania

Nie ma infolinii, firmy ani urzędu, do którego można się poskarżyć, gdy coś pójdzie nie tak. Utraconych lub skradzionych środków zwykle nie da się odzyskać.

Test wiedzy 8

Co jest ryzykiem w DeFi?

• [ ] Nie ma żadnego ryzyka

• [ ] Bank może odmówić ci pożyczki

• [ ] Centralna władza może zamrozić środki

• [ ] W kodzie może być błąd